Weetjes over IJsland: feiten, cijfers & gekke gewoontes

IJsland is een van die landen waar de feiten bijna ongeloofwaardiger klinken dan de fictie. Het is een eiland met meer schapen dan inwoners. Waar niemand een achternaam heeft zoals wij die kennen. En waar bier drinken tot 1989 gewoon verboden was. Wij zetten de leukste en meest opgezochte weetjes over IJsland voor je op een rij: van harde cijfers zoals het inwoneraantal en de oppervlakte tot de gekste gewoontes die je alleen op dit vulkanische eiland tegenkomt.

Wist je dit al over IJsland?

→ Tip: Boek via Iceland TravelDeze link opent in een nieuw tabblad de ultieme IJsland roadtrip
→ Mega handig: Boek je winterreis naar IJsland bij Voigt TravelDeze link opent in een nieuw tabblad
→ Ook tof: Ga op een groepsreis naar Noord-IJslandDeze link opent in een nieuw tabblad

IJsland in het kort

• Inwoners: ongeveer 394.000 (cijfers Statistics Iceland, begin 2026)
• Oppervlakte: circa 103.000 vierkante kilometer
• Hoofdstad: Reykjavik
• Taal: IJslands
• Munt: IJslandse kroon (ISK)

Hoeveel inwoners heeft IJsland?

IJsland telt ongeveer 394.000 inwoners, cijfers van Statistics Iceland uit begin 2026. Dat is minder dan de stad Utrecht. Toch voelt het eiland alles behalve leeg aan, want meer dan 60 procent van de bevolking woont in en rond de hoofdstad Reykjavik. Buiten de hoofdstadregio kom je kilometers ver geen huis tegen, wat IJsland juist zo aantrekkelijk maakt voor wie op zoek is naar ruimte en rust.

Hoe groot is IJsland?

Met een oppervlakte van ongeveer 103.000 vierkante kilometer is IJsland ruim 2,5 keer zo groot als Nederland. Toch wonen er relatief gezien nauwelijks mensen: gemiddeld nog geen 4 inwoners per vierkante kilometer. Grote delen van het binnenland bestaan uit onbewoonde hooglanden, gletsjers en lavavelden. Dat verklaart meteen waarom een rondreis over het eiland al snel meerdere dagen rijden kost, ook al lijkt IJsland op de kaart compact.

Dit zijn de 10 meest bezochte bezienswaardigheden

Wil je meteen weten welke plekken je tijdens je reis niet mag missen? Wij zetten in dit artikel de mooiste plekken van IJsland uitgebreid op een rij, inclusief hotel- en tourtips per locatie. Deze tien komen het vaakst terug in reisverhalen en zoekopdrachten:

• Gullfoss, de bekendste waterval van het land
• Jökulsárlón, het gletsjermeer met drijvende ijsschotsen
• Reynisfjara, het zwarte zandstrand bij Vík
• Skógafoss, de meest fotogenieke waterval van IJsland
• Seljalandsfoss, de waterval waar je achterlangs kunt lopen
• Þingvellir Nationaal Park, waar twee continenten uit elkaar drijven
• Blue Lagoon, het beroemde geothermische spa-resort
• Mývatn, het vulkanische merengebied in het noorden
• Kirkjufell, de meest gefotografeerde berg van IJsland
• Reykjavik, de kleinste hoofdstad met de grootste sfeer

→ Lees ook: Hier vind je de mooiste natuur op IJsland

IJslandse weetjes & gewoontes

Wist je dat IJsland ook een land is met héél wat grappige en gekke gewoontes. Zo dronk ik bier op een begraafplaats, werd mijn toekomst voorspeld aan de hand van viking stenen, proefde ik haai en ontdekte ik dat de lokale pub zich in een warmwaterpoel bevindt waar iedereen ook nog eens graag naakt in dobbert. Lees gauw verder en bereid je mentaal voor op deze crazy habits voor je zelf naar IJsland vertrekt.

1. Hapje hákarl?

Haai. Ze lusten er in IJsland graag een stukje van. Maar geen verse haai. Geen haai die dagen oud is. Nee, in IJsland geven ze de voorkeur aan haaienvlees dat maanden oud is. Wanneer een haai in IJsland gevangen wordt, stoppen ze deze voor een bepaalde periode onder de grond. Yep, stukken van deze vis worden begraven om vervolgens vier tot vijf maanden opgehangen te worden om te drogen. Dit alles om de giftige stoffen uit het haaienvlees te krijgen. Yum! Lekker zo’n stukje bedorven haai!

2. Slokje Black Death

Brennivín, oftewel Black Death, is een brandewijn uit IJsland. Ze drinken het wanneer ze maar kunnen. In een bar wanneer je toekomst voorspeld wordt aan de hand van Viking stenen. Maar ook in the middle of nowhere, zo had onze gids bij een gigantische steen in een natuurpark een fles Black Death verstopt en stiekem glaasjes meegenomen om ons te kunnen trakteren. De smaak is ontzettend sterk, maar om je toch een idee te geven: Het heeft ergens iets weg van komijn. Het wordt vaak gedronken na het eten van een stukje haai.

3. Pas op voor elfen in IJsland

In IJsland kom je heel wat wegen tegen waarbij er midden op de weg ineens een gigantische steen ligt. Een steen. Precies. Dat is wat wij niet-ijslanders zien. IJslanders daarentegen zien een huis van een elf. In IJsland gelooft men dat er nog een hele wereld bestaat, de wereld van de verborgen mensen: Huldufólk. En elfen zijn een onderdeel van dat Huldufólk. Stenen gooien in IJsland is dan ook iets dat afgeraden wordt, want je weet maar nooit of je een lid van de Huldufólk raakt. De reden dat IJslanders hier nog in geloven? Op wikipedia staat een quote van president Olafur Ragnar Grimsson die dit mooi omschrijft: “Icelanders are few in number, so in the old times we doubled our population with tales of elves and fairies.”

4. Runic Magic: De Viking steen kiest jou…

Benieuwd wat de toekomst voor jou in petto heeft? In IJsland kunnen ze dit voorspellen door middel van Runic Magic. Onze toekomst werd voorspeld in een bruine kroeg in Reykjavik dichtbij de haven. Voor me staat een van onze gidsen met een zwart fluwelen zakje en met een mysterieuze stem zegt ze: “Just grab a stone. You don’t choose the stone, the stone will choose you…” In een keer krijgt dat zakje met stenen veel meer betekenis dan dat ik had verwacht.

Een beetje zenuwachtig steek ik mijn hand erin en haal een grijze steen te voorschijn met daarop in goud de letter “R”. De “R” blijkt voor “Raidho” te staan, oftewel “Rye-Though”. De betekenis? Die blijkt ook nog eens passend te zijn: “Raidho represents travel, either in a physical sense, or in terms of lifestyle.”

Na even googlen ontdek ik ook deze betekenis: “Recognize that everything comes in cycles and that by following them you will progress quickly and efficiently. Align your lifestyle to the seasons and honor the turning of the year. Embrace hard times knowing that the harder it is now, the easier it will get in the future. Everything has its opposite, and challenges bring equal and opposite rewards.” Maar de grote vraag is: hoe lang geldt deze voorspelling… Wat blijkt? Als de steen niet meer passend is volgens jouw gevoel dan kies je een nieuwe.

→ Fun fact: Over Vikingen gesproken, wist je dat de IJslandse taal bijna niet veranderd is sinds de Vikingtijd?

5. Heel gewoon, bier drinken op een begraafplaats…

Terwijl bier voor 1989 verboden was op IJsland, wordt er nu overal bier gedronken, ook op begraafplaatsen. Zo proosten wij met onze gids in Reykjavik met een Black Death Biertje op het leven terwijl we tussen de grafstenen stonden. Bizar! Oh, dit moet je trouwens niet doen rond Oud & Nieuw, want dan zou het weer ongeluk in je leven brengen en is de kans groter dat je snel sterft… Freaky!

6. Bier was in 1989 verboden

Dit wist je misschien niet, maar tot 1989 was bier verboden op IJsland. Op 1 maart 1989 veranderde dit en nu is 1 maart ieder jaar nog steeds een datum waarop de IJslanders een feestje vieren. Dat laat dus ook meteen zien dat zo’n 25 jaar later, bier het populairste alcoholische drankje op het eiland is. Het is echter nog steeds niet heel gemakkelijk te krijgen, want écht bier kan alleen bij horeca gelegenheden worden gekocht (en daar is het duur!) of bij Vínbúð. Dit is een keten op IJsland die het monopolie op alcohol en tabaksverkoop heeft op IJsland. Er staat in de supermarkten overigens wel wat bier in de schappen, maar dit is eigenlijk niet te drinken.

7. Door een koffie verslaving liggen babies buiten in de kou

In IJsland drinken ze water, heel veel water. Maar op nummer 2 van meest gedronken dranken staat toch echt koffie. En koffieliefhebbers drinken het zo graag, dat als het koffietentje vol is in Reykjavik ze hun kinderwagens (met baby erin!) buiten laten staan. Bij winkels wordt meer dan eens hetzelfde gedaan. Dus kijk niet raar op als je een rijtje kinderwagens met kinderen erin buiten ziet zonder moeder of vader in de buurt. Oh en wees niet bang voor geweld, IJsland is een van de veiligste landen.

8. Voor je op date gaat, via een app checken of je familie bent

IJslanders doen niet aan de Tinder, nee op IJsland maak je gebruik van de app Islendinga. Een soort incest-alarm. Omdat het aantal inwoners van IJsland niet erg groot is, is de kans namelijk wel groot dat je familie van elkaar bent. Wanneer je dus serieus met iemand gaat daten, is het dus handig om vooraf even te checken of je familie bent of niet om zo incest te voorkomen. Je wilt er immers niet ineens achter komen dat je gewoon neef en nicht van elkaar bent. Hoe doe je dat? Nou simpelweg je telefoons tegen elkaar houden, oftewel bumpen, wanneer de Islendinga app aanstaat. Weet je meteen wanneer jullie voorouders elkaar hebben ontmoet.

9. Er zijn geen achternamen of familienamen in IJsland

Nummer acht is dus ook nodig, omdat er op IJsland niet echt achternamen of familienamen te vinden zijn. Op een paar Denen na dan heeft eigenlijk geen IJslander een achternaam. Om het even uit te leggen: Je achternaam bestaat uit je vaders naam met daar achter -dochter (in het IJslands -dóttir) of -zoon (in het IJslands -son) geplakt. Heet je vader Gunnar, dan heet jij als je een meisje bent van je achternaam Gunnarsdóttir. Oftewel je familieleden kunnen andere achternamen hebben. Hierdoor is het ook gebruikelijker om in IJsland alleen voornamen te gebruiken en eigenlijk nooit achternamen.

10. Naaktheid op IJsland

Wanneer je op het internet op zoek gaat naar rare gewoontes op IJsland, komt ook al gauw voorbij dat naaktheid in IJsland, in tegenstelling tot veel andere landen, heel normaal is. Ga je dus naar een warmwaterpoel, dan zul je ook zien dat daar borden staan dat je je eerst naakt moet douchen en niet met badkleding aan voordat je het water in gaat. Ga je naar een natuurlijke waterpoel dan zul je zien dat daar helemaal veel mensen naakt zijn, al zijn deze poelen wel klein hoor. En dat deze warmwaterpoelen ook nog eens als lokale bar worden gebruikt. Kijk dus niet gek op als je tijdens een Noorderlicht Tour in IJsland langs een warmwaterpoel rijdt waarin wat naakte IJslanders met biertjes zitten.

11. Vuur en ijs

IJsland telt meer dan 125 vulkanen, waarvan er zo’n dertig nog actief zijn. Diezelfde vulkanische bodem zorgt voor de warmwaterbronnen, geisers en zwarte zandstranden waar het land beroemd om is. Tegelijkertijd ligt ruim 10 procent van het oppervlak onder gletsjerijs, met Vatnajökull als grootste. Die combinatie van vuur en ijs geeft IJsland het ruige, buitenaardse landschap waar je nergens anders ter wereld zoiets van vindt.

12. Geen muggen

IJsland is een van de weinige plekken ter wereld waar je geen muggen tegenkomt. Muggenlarven hebben minimaal twee stabiele vriesperiodes nodig om zich te ontwikkelen, en het IJslandse klimaat wisselt daarvoor simpelweg te grillig tussen vorst en dooi. Andere insecten zoals dansmuggen zijn er wel volop, maar die steken niet. Je hoeft dus geen anti-muggenspray in te pakken, wel een goede regenjas.

13. Meer schapen dan mensen

Met ongeveer 800.000 schapen tegenover 394.000 inwoners lopen er op IJsland ruim twee keer zoveel schapen als mensen rond. In de zomer grazen ze vrij in de bergen en langs de wegen, tot ze in september tijdens de traditionele réttir weer worden verzameld. IJslandse wol staat wereldwijd bekend om zijn warmte en waterafstotende eigenschappen, dus een lopapeysa (traditionele IJslandse trui) kopen als souvenir is nooit een verkeerd idee.

Bijna geen bomen

Waar je in Scandinavië eindeloze bossen verwacht, zie je op IJsland vooral open vlaktes. Toen de Vikingen zich hier rond het jaar 870 vestigden, was zo’n 25 procent van het land bebost. Door houtkap en begrazing door schapen is daar nog maar een fractie van over. Er wordt inmiddels weer actief herbebost, maar met de grap “wat doe je als je verdwaalt in een IJslands bos? Ga staan” wordt nog altijd gniffelend naar die kale vlaktes verwezen.

Bijna volledig duurzame energie

IJsland wekt vrijwel al zijn elektriciteit op met waterkracht en aardwarmte. Zelfs de verwarming van huizen komt grotendeels rechtstreeks uit geothermische bronnen, wat je terugziet in de vele stoompluimen die je langs de weg tegenkomt. Voor een land dat zo ruig en vulkanisch oogt, is het opvallend hoe schoon de energievoorziening eigenlijk is.

→ Fun fact: Wist je dat op IJsland bijna alles met pinkaart betaald wordt en niet met cash?

Kraanwater is het beste water dat je kunt drinken

Nergens vul je je fles zo makkelijk bij als op IJsland. Het kraanwater komt rechtstreeks uit natuurlijke bronnen en gletsjers en wordt nauwelijks behandeld, want dat is simpelweg niet nodig. Water kopen in de supermarkt wordt door IJslanders dan ook een beetje als geldverspilling gezien. Vul je fles dus gewoon bij, waar je ook bent.

IJsland blijft bijzonder

IJsland blijft een land dat je blijft verrassen, ook als je denkt dat je alles al weet. Van het exacte inwoneraantal tot het feit dat er hier meer schapen dan mensen rondlopen: elk weetje maakt het eiland een stukje bijzonderder. Ga je binnenkort zelf op reis? Dan weet je nu in elk geval waar je aan begint. En misschien ook waarom die IJslander naast je op het vliegtuig geen achternaam heeft.

Wil je naar IJsland?

Handige links:

1. Vergelijk gemakkelijk alle vliegtickets naar IJslandDeze link opent in een nieuw tabblad
2. Huur een auto bij Sunny CarsDeze link opent in een nieuw tabblad
3. Avontuurlijke reizen door IJslandDeze link opent in een nieuw tabblad
4. Check deze complete IJsland rondreizenDeze link opent in een nieuw tabblad
5. Hiken in IJsland? Boek de Laugavegur Trail via BookATrekkingDeze link opent in een nieuw tabblad
6. Of ga mee met The Iceland TrailDeze link opent in een nieuw tabblad

Plan je IJsland reis