Op zoek naar een leuk hotel, hip hostel of afgelegen vakantiehuisje? We’ve got you! Tijdens al onze reizen verzamelen we de leukste accommodaties: boutique hotels met karakter, hostels waar je meteen mensen leert kennen en huisjes op plekken waar verder niemand komt.
Komodo Eilanden: alles over je Komodo tour, kosten en de 10 mooiste plekken
Ongeveer een eeuw geleden wist niemand nog zeker of ze echt bestonden: de Komodovaranen, oftewel Komodo Dragons. Tegenwoordig twijfelt niemand meer. Deze indrukwekkende reuzen van soms wel 3 meter lang leven nog altijd op de spectaculaire Komodo Eilanden in Indonesië. Maar eerlijk? De varanen zijn slechts één van de vele redenen waarom het Komodo National Park niet mag ontbreken op je bucketlist. Wij gingen er heen met Travass LifeDeze link opent in een nieuw tabblad en dat was een ervaring om nooit meer te vergeten.
Naast de komodovaranen en het beroemde Padar IslandDeze link opent in een nieuw tabblad vind je nog zó veel meer moois in dit stukje IndonesiëDeze link opent in een nieuw tabblad. Al is de Komodo TourDeze link opent in een nieuw tabblad zelf ook al een ervaring op zich. Drie dagen lang voeren we door fel blauwe wateren langs de mooiste eilandjes van Komodo National Park, snorkelden we met manta rays en schildpadden, wandelden we tussen de komodovaranen en sliepen we op een boot midden in een van de mooiste natuurgebieden van Indonesië. Hieronder lees je alles over hoe jij zo’n bucketlist ervaring (oprecht, dit was een van de mooiste reizen van ons leven) ook boekt!
De Komodo Eilanden liggen tussen Flores en Sumbawa in de Indonesische provincie Oost-Nusa Tenggara. De bekendste eilanden van Komodo National Park zijn Komodo, Rinca en Padar, maar daaromheen liggen nog tientallen kleinere eilanden. Het nationale park bestaat bovendien niet alleen uit land. Een groot deel van het beschermde gebied ligt onder water en bestaat uit koraalriffen, zeegrasvelden en mangroves. Sinds 1991 staat Komodo National Park op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Labuan Bajo op het westelijke puntje van Flores is de uitvalsbasis voor vrijwel alle tours. Hier slaap je voor en na je boottocht (meerdaagse Komodo Tour) en vanuit de haven vaar je Komodo National Park in.
Een bezoek aan de Komodo Eilanden kun je op verschillende manieren doen en plannen. De meeste reizigers kiezen voor een dagtour, maar wie wat meer tijd heeft, kan er ook voor kiezen om meerdere dagen op een boot te slapen. En yes, dat zouden wij je ook eigenlijk heel sterk willen aanraden. Er zijn namelijk zoveel mooie plekken (check de 10 tips hieronder maar) en eigenlijk is het zonde als je helemaal naar deze kant van de wereld reist en er dan maar zo kort verblijft. We zullen beide opties hieronder even toelichten.
Je ziet de belangrijkste highlights, zoals Padar, Rinca en Pink Beach
Relatief betaalbaar
Je bent ’s avonds weer terug in je hotel (als je zeeziek bent, dan is dit ook fijn, want je hoeft bij deze tour niet op de boot te slapen)
Nadelen
Je hebt minder tijd op elke bestemming
Je mist de mooiste momenten van de dag: zonsopkomst, zonsondergang en de sterrenhemel vanaf de boot
Meerdaagse boottocht (2–5 dagen)
Wil je de Komodo Eilanden echt goed ervaren? Doe net als ons een meerdaagse tourDeze link opent in een nieuw tabblad, wij vonden het echt een enorme aanrader. Waarom? Je vaart op verschillende dagen langs kleine eilandjes, gaat op meerdere plekken snorkelen en beleeft zowel zonsopkomst als zonsondergang vanaf het water. Wij sliepen ook op onze boot en werden elke dag verwend met het beste eten: snacks op het dek (van vers fruit tot fantastische smoothies) of Indonesische diners binnen aan boord. Die kleine dingetjes maakten eigenlijk ook dat we onze reis zo onvergetelijke vonden.
Dit kan je verwachten
Je gaat naar alle highlights, zoals Padar Island
Snorkelen met reuzenmanta’s bij Karang Makassar
Meer tijd op mooie plekken zoals Pink Beach en Batu Bolong
Je ziet veel meer wildlife
De sterrenhemel ’s nachts is écht magisch
Op je boot heb je heerlijke etentjes
→ Ben je soms zeeziek: Dan is het vast fijn om te horen dat je vooral vaart tussen eilanden, waardoor de zee meestal rustig is. Maar als je echt gauw last hebt, neem dan voor de zekerheid reisziektetabletten mee of van die polsbandjes voor een sterker evenwichtsgevoel.
We waren met z’n vieren en reisden samen met slechts vijf andere gasten. Daardoor was het heerlijk rustig op de boot en hadden we alle ruimte. Er was een crew van ongeveer tien mensen die de hele reis ontzettend goed voor ons zorgde. Elke dag werden er uitgebreide ontbijtjes, heerlijke lunches en verse diners gemaakt en tussendoor kwamen ze regelmatig langs met vers fruit, snacks of een kop koffie. We hoefden werkelijk nergens aan te denken.
Wat wij ook veel fijner vonden dan we hadden verwacht: er was een professionele fotograaf mee aan boord was. Hij maakte de hele reis foto’s met een camera, drone én GoPro onder water. Daardoor konden wij volop genieten van alle momenten, zonder steeds bezig te zijn met onze telefoon of camera. De meeste foto’s in deze blog zijn zelfs door hem gemaakt. Echt een super mooie herinnering om mee naar huis te nemen!
Maar misschien nog wel het allerfijnste? De boot zelfDeze link opent in een nieuw tabblad. Tussen alle activiteiten door vaar je steeds een uur of twee naar de volgende bestemming. Dat klinkt misschien lang, maar juist die momenten waren misschien wel mijn favoriet. Lekker boven op het dek liggen, de wind langs je gezicht voelen, genieten van de prachtige uitzichten en helemaal niks hoeven. De reis voelde daardoor ontzettend ontspannen.
Toen ik het programma vooraf zag, dacht ik eerlijk gezegd even: dat is best veel in drie dagen. Maar doordat je tussen de activiteiten door ultiem ontspannen kan relaxen op de boot voelde het helemaal niet als gehaast of te druk. Juist die afwisseling tussen avontuur en ontspannen maakte deze trip zo bijzonder. Hieronder een aantal activiteiten die wij gedaan hebben.
Snorkelen met manta’s
Naar het viewpoint van Padar Island
Relaxen op Pink Beach
Vleerhonden zien bij zonsondergang
Komodovaranen spotten
Uniek hoogtepuntje: Dolfijnen spotten
Onze grootste verrassing: We zaten gewoon rustig te lunchen toen de gids ineens keihard riep: ‘KOM NAAR BUITEN’. We renden allemaal naar buiten en zagen daar tientallen dolfijnen sierlijk door het water meezwemmen met onze boot. Snel gingen we voor op de boot liggen om recht onder ons de dolfijnen te kunnen zien zwemmen. Echt een bijzonder moment wat wij allemaal echt nooit meer zullen vergeten!
Rinca of Komodo Island?
Komodovaranen zie je vooral op Rinca en op Komodo Island zelf. Welk van de twee je bezoekt, hangt meestal af van de route van je tour. Kijk bij het boeken dus goed welk eiland in het programma staat. Dit zijn de verschillen:
Rinca: ligt dichter bij Labuan Bajo, dus je bent er sneller. Het eiland is kleiner en de wandeling is korter. Fijn als je weinig tijd hebt of vooral de varanen wilt zien zonder lange hike.
Komodo Island: het grootste eiland van het park, waar ook de meeste varanen leven. De wandelroutes vanaf Loh Liang zijn langer en ruiger. Pink Beach ligt vlakbij, dus je combineert het makkelijk.
Op beide eilanden loop je altijd met een ranger. Eerlijk is eerlijk: de varanen liggen vaak rond de rangerpost, dus heel wild voelt het niet altijd. Onze tip? Heb je maar één dag, kies dan een tour met Komodo Island, Padar en Pink Beach. Vaar je meerdere dagen, dan kom je vaak langs allebei.
Waar boek je een Komodo tour?
Vanuit Labuan BajoDeze link opent in een nieuw tabblad vertrekken dagelijks dagtours en meerdaagse boottochten naar Komodo National Park. Bekende aanbieders zijn onder andere Travass Life, Le Pirate Explorer en ook via GetYourGuideDeze link opent in een nieuw tabblad kan je tours vinden. Kijk bij het vergelijken niet alleen naar de prijs, maar vooral naar de route, het aantal passagiers, type hut, de boot, maaltijden en welke entreegelden wel of niet inbegrepen zijn. Wil je vooraf boeken en net zo’n toffe tour als ons beleven? Dan raden we je echt deze 3D2N tour aan.
Komodovaranen spotten is natuurlijk een van de redenen om hierheen te reizen, maar je Komodo tour bestaat uit veel meer dan dat. De ene ochtend klim je voor zonsopkomst naar het viewpoint op het bekende Padar Island, een paar uur later lig je tussen manta’s in het water en ’s avonds kijk je vanaf het dek naar duizenden vleermuizen. Dit zijn de plekken en ervaringen die je niet wilt missen op de Komodo Eilanden:
1. Komodovaranen spotten op Rinca
We starten even met een logische must do: Rinca Eiland. Dit is dé plek om komodovaranen te zien. Komodo National Park heeft niet voor niets de bijnaam “Jurassic Park of Indonesia”. En vooral op Rinca Eiland (Pulau Rinca) wordt duidelijk waarom. Vanaf de hoge heuvels zie je glooiende groene velden met palmbomen en ruige rotsen in de omringende blauwe baaien. De komodovaranen, overigens de grootste hagedissen ter wereld, maken dat plaatje natuurlijk compleet.
Rinca is een van de bekendste plekken om komodovaranen in het wild te zien. Je kunt samen met een ranger een wandeling maken langs de vele nesten. Als je een beetje geluk hebt liggen er bij de nesten een of meerdere komodovaranen. Blijf wel op gepaste afstand, want de beet van een Komodovaraan is levensgevaarlijk. We horen wel steeds vaker verhalen dat de varanen vooral bij rangerposten liggen, waardoor het iets minder ‘wild’ voelt, maar je kan ze hier dus nog wel steeds zien.
Wij gingen zelf aan wal bij een prachtig authentiek Indonesisch vissersdorpje waar we het lokale leven konden aanschouwen. Vervolgens wandelden we een uurtje met een ranger langs verschillende varanen. Het was erg indrukwekkend om zo dichtbij deze bijzondere dieren te staan.
→ Onze tip: ga vroeg op pad, want dan zijn de varanen vaak het actiefst. Blijf goed bij je ranger in de buurt en hou voldoende afstand.
2. Snorkelen met manta’s bij Manta Point (Karang Makassar)
‘JUMP NOW’ riep onze gids nadat we al een tijdje in een klein bootje op de open zee vaarden op zoek naar Manta Rays. Lichtelijk gespannen sprong ik het water in. Direct zag ik welgeteld 3 (!) prachtige zwevende mantarays sierlijk door het water bewegen. Een heel magisch en rustgevend beeld. Naast de manta’s zagen we ook zeeschildpadden, prachtige koraalriffen, honderden tropische vissen en zelfs een paar kleine rifhaaien. De onderwaterwereld van Komodo is echt ongelooflijk mooi.
Dit was voor ons zeker een van de absolute hoogtepunten van Komodo. Deze enorme roggen zweven bijna gewichtloos door het water en komen soms verrassend dichtbij. De kans dat je ze ziet is groot en het is echt een magische ervaring om deze beesten te zien wanneer je zelf in het water drijft. Om de manta’s te zien ga je naar Manta Point, oftewel Karang Makassar. Manta’s kun je hier het hele jaar tegenkomen, maar de kans is het grootst in het piekseizoen van december tot en met februari.
Op Padar Eiland (Pulau Padar) is de komodovaraan helaas uitgestorven, maar je vindt hier (als je het ons zou vragen) wél het allermooiste uitzicht van heel Indonesië. Yep, echt! Check de foto’s hieronder maar als je ons niet gelooft. Waarschijnlijk heb je dit uitzicht ook al wel eens op Instagram voorbij zien komen. En geloof ons: in het echt is het nóg indrukwekkender.
Om bij het viewpoint te komen maak je vanaf het strand van Padar een steile beklimming naar een van de bergtoppen. Trek dus stevige sneakers aan en laat je teenslippers links liggen. De beklimming is best pittig, maar de zweetdruppels dubbel en dwars waard. Vanaf boven kijk je uit over de grillige heuvels van Padar en drie baaien die aan verschillende kanten het eiland insnijden. Mijn tip: Geniet van het landschap, daal rustig af en neem daarna meteen een koele duik in de zee.
Voor een ultiem onbewoond eiland gevoel, a la Expeditie Robinson, ga je tijdens je bezoek aan de Komodo Eilanden naar de zandbank Taka Makassar. Hier vind je helemaal niks behalve zand, zand en nog meer zand. Oké, en waarschijnlijk ook een gezellige groep medereizigers waarmee je op pad bent en een prachtige fonkelblauwe zee!
5. Snorkelen bij Batu Bolong
Snorkelspullen mee, want de Komodo-eilanden staan op de tweede plek in CNN Travel’s lijst met beste snorkelplekken ter wereld. Een van de plekken waar je het water in wilt, is Batu Bolong. Boven water stelt dit piepkleine eilandje niet zoveel voor, maar onder water barst het van het leven. Je snorkelt langs kleurrijk koraal, grote scholen tropische vissen en met een beetje geluk spot je ook schildpadden. De stroming kan hier behoorlijk sterk zijn, dus luister goed naar je gids en ga alleen het water in waar het veilig is.
→ Snorkel tips & veiligheid: hou rekening met sterke stromingen, luister goed naar je gids en blijf uit de buurt van manta’s en schildpadden. Raak het koraal niet aan en ga er nooit op staan. Draag waterschoenen als je gevoelig bent voor scherpe stukjes koraal op het strand.
6. Pink Beach (Pantai Merah)
In het Komodo National Park is er een overvloed aan perfecte witte stranden, maar Pink Beach (Pantai Merah) is er één uit duizenden. Dit plekje ga je echt niet meer vergeten. Het zand van Pink Beach bevat microscopische diertjes genaamd Foraminifera. Deze diertjes produceren een rood pigment, waardoor het strand een beetje roze lijkt. Machtig mooi om te zien! Vanaf de boot valt het trouwens misschien niet meteen op, maar wel zodra je het zand in de branding ziet.
Naast de roze tint staat het strand bekend om zijn uiterst kleurrijke koraalriffen en vissen. We vallen misschien in herhaling, maar je wil hier ook echt met je snorkelset een duik in zee nemen. Ook hier is het namelijk weer magisch om je even onder te dompelen in de sprookjesachtige onderwaterwereld. We hebben hier zelf vooral gezwommen, gesupt en ik heb prachtige beelden met mijn drone kunnen maken.
Hou trouwens niet alleen het water in de gaten. Ook op Komodo Island leven komodovaranen, dus met een flinke dosis geluk kun je er zelfs eentje langs het strand zien lopen. Bewonder zo’n onverwachte strandgast altijd op afstand en volg de aanwijzingen van je ranger.
7. Zonsondergang kijken op Gili Lawa
Nog zo’n plek waar je je wandelschoenen even wilt aantrekken: Gili Lawa. Vanaf het strand wandel je omhoog naar een viewpoint met uitzicht over de omliggende eilanden en baaien. Vooral aan het einde van de middag is dit een mooie stop. Boven blijven tot de lucht langzaam oranje kleurt, daarna terug naar de boot en eten op het dek.
8. Spot duizenden vleermuizen op Kalong Island
‘s Avonds gaat het avontuur gewoon verder. Ga terug aan boord en vaar richting Kalong Eiland (Pulau Kalong), letterlijk “Vleermuis Eiland”. Bij zonsondergang verzamelen alle boten zich hier, want ‘s avonds stijgt hier plotseling een enorm aantal vleermuizen op uit het mangrovebos. De nachtdieren worden tijdens de schemering wakker om bij de andere eilanden voedsel te zoeken. Het resultaat is een spectaculair schouwspel van duizenden overstekende vleermuizen. Je kan ze echt van heel dichtbij geruisloos zien vliegen, echt magisch! Wij hadden dit vooraf totaal niet op ons lijstje staan als must do, maar bleek uiteindelijk één van de mooiste momenten van de reis. Echt een waanzinnig en surrealistisch gezicht dat je niet meer gaat vergeten, wij keken echt onze ogen uit.
9. Kijk vanaf het dek naar de sterren
Een van de voordelen van meerdere dagen varen? Zodra de laatste boten verdwijnen en de zon onder is, wordt het rondom de Komodo Eilanden écht donker. Geen straatverlichting, nauwelijks bebouwing en midden op zee vooral heel veel sterren. Pak na het eten een kussen, ga op het dek liggen en kijk omhoog. Op heldere nachten zie je hier veel meer sterren dan vanaf Bali of de grotere steden op Flores. Alleen daarvoor wil je eigenlijk al een nacht op de boot slapen.
10. Spot lichtgevend plankton
Als je geluk hebt, wacht er na zonsondergang nog een verrassing in het water. Rond Komodo kan bioluminescent plankton voorkomen. Dit zijn piepkleine organismen die blauwgroen oplichten zodra het water beweegt. Vanaf een donkere ankerplek zie je soms al kleine lichtflitsen naast de boot. Sommige tours bieden op geschikte plekken ook een avondduik of nachtsnorkel aan. Vraag je crew wat tijdens jouw tocht mogelijk en veilig is.
Praktische tips voor de Komodo Eilanden
Lijkt een reisje naar de Komodo Eilanden je wel wat? Hieronder een aantal praktische tips die je helpen je reis te plannen:
Beste reistijd voor de Komodo Eilanden
Benieuwd naar de beste reistijd? De Komodo Eilanden kun je vrijwel het hele jaar bezoeken. Voor droog en zonnig weer zijn grofweg april tot en met oktober fijne maanden. Van december tot maart valt meer regen en kan de zee onrustiger zijn, waardoor boottochten soms aangepast of geannuleerd worden. In juni en juli begint bovendien de paartijd van de komodovaranen en kunnen de dieren actiever of lastiger te spotten zijn. Voor manta’s geldt weer een ander verhaal. Die kun je het hele jaar tegenkomen.
Boek op tijd: er geldt een dagquotum
Komodo National Park werkt met een maximum aantal bezoekers per dag. Voor het hele park ligt dat op 1.000 mensen, met aparte limieten per plek. Op Padar mogen bijvoorbeeld maar 60 bezoekers per dag komen. Op Komodo Island (Loh Liang) zijn dat er 250 en op Rinca (Loh Buaya) 150.
Gewoon opdagen in de haven kan daardoor niet meer. Je parkticket moet vooraf geboekt worden via het online systeem SiOra. Boek je een tour? Check dan of de organisatie de permits voor je regelt en of de entreegelden in de prijs zitten. Zeker in het hoogseizoen is het slim om ruim van tevoren te boeken, want met 60 plekken per dag zit Padar snel vol.
De prijs hangt vooral af van het type boot, de duur van je tour en of je een gedeelde of privétocht boekt. Als richtlijn kun je ongeveer rekenen op:
Dagtour: €80 – €130
2 tot 3 dagen: €160 – €350
4 tot 5 dagen: €350 – €600+
Controleer bij het boeken altijd of entreegelden voor Komodo National Park zijn inbegrepen. Die worden bij sommige tours apart berekend en tarieven kunnen veranderen.
Reis je door Indonesië over land en zee? Dan kun je ook vanuit Lombok richting Flores varen. Dit zijn meestal meerdaagse boottochten (je bent minimaal zo’n 30 uur onderweg met de boot). Zie dit dus niet als een snelle ferryverbinding van A naar B.
Vanuit Labuan Bajo kun je vervolgens met een boot naar de verschillende Komodo eilanden varen waarbij je kiest voor een dagtour of een meerdaagse tour.
Klaar om zelf die kant op te gaan? Vlieg eerst naar Labuan Bajo op Flores en slaap daar minimaal één nacht voordat je boot vertrekt. Via Skyscanner kun je de voordeligste vliegtickets vinden en via Booking.com regel je alvast een hotel rond de haven. Daarna is het tijd om de Komodo Eilanden te ontdekken. Reis je vanuit een andere plek in Indonesië naar Flores? Check dan via Bookaway welke boot- en busverbindingen handig zijn voor jouw route.
→ Liever een complete rondreis door Indonesië boeken waarbij je ook langs de Komodo Eilanden gaat? Kijk dan ook eens naar deze reizen van SawadeeDeze link opent in een nieuw tabblad
Waar overnachten in Labuan Bajo voor je naar Komodo gaat?
Slaap voor je Komodo-tour minimaal één nacht in Labuan Bajo. Niet alleen omdat je boot vaak vroeg vertrekt, maar ook omdat binnenlandse vluchten vertraging kunnen hebben en je écht niet wilt staan zwaaien naar je boot vanaf de landingsbaan. Rond de haven vind je genoeg hotels en hostels, van betaalbaar tot behoorlijk luxe (denk aan prijzen tussen de 20 en 100 euro per nacht). Onze tip? Kies voor een accommodatie met uitzicht op de haven! Leuke hotels:
Onderstaand geven we antwoord op de veelgestelde vragen rondom de Komodo Eilanden:
Waar liggen de Komodo Eilanden?
De Komodo Eilanden liggen tussen Flores en Sumbawa in Oost-Nusa Tenggara, Indonesië. Labuan Bajo op Flores is de belangrijkste uitvalsbasis voor een bezoek aan Komodo National Park.
Hoeveel dagen heb je nodig voor Komodo?
Met één dag kun je verschillende bekende highlights zien, maar voor Komodo zouden we aanraden om een meerdaagse tour tussen de Komodo Eilanden te doen. Zo slaap je op de boot en heb je meer tijd voor Padar, de komodovaranen, snorkelen en de kleinere eilanden. Wij hebben zelf een 3D2N tour gedaanDeze link opent in een nieuw tabblad.
Waar kun je komodovaranen zien?
Wilde komodovaranen leven onder andere op Komodo en Rinca. Je bezoekt hun leefgebied altijd met een ranger en houdt afstand van de dieren.
Kun je snorkelen en duiken bij de Komodo Eilanden?
Absoluut. Rond Komodo liggen kleurrijke koraalriffen en bekende snorkelplekken als Batu Bolong en Manta Point. De stroming kan sterk zijn, dus ga altijd met een ervaren gids het water in of vraag de crew hoe de stroming er op dat moment voor staat. Je kan ook zeker duiken bij Komodo en het staat zelfs bij veel duikers hoog op de bucketlist. Onder water zie je manta’s, schildpadden, rifhaaien en enorme scholen vissen. Bekende duikstekken zijn Batu Bolong, Castle Rock en Manta Point (Karang Makassar). De stroming is hier vaak sterk, waardoor veel stekken vooral geschikt zijn voor gevorderde duikers met ervaring in driftduiken. Heb je net je brevet? Dan kiezen duikscholen in Labuan Bajo rustigere plekken voor je uit. Je boekt een dagtrip met twee of drie duiken of kiest voor een liveaboard, waarbij je meerdere dagen op de boot slaapt en duikt.
Kun je Komodo bezoeken vanaf Bali?
Ja. Vlieg vanuit Bali naar Labuan Bajo op Flores en start daar je Komodo-tour. Je kunt Bali en Flores daardoor makkelijk tijdens één rondreis combineren.
Is een dagtour naar Komodo genoeg?
Het kan, maar met een meerdaagse Komodo-tour zie je meer en beleef je ook zonsopkomst, zonsondergang en de nachten op het water. Heb je voldoende tijd, dan zouden wij daarom minimaal één nacht op de boot slapen. Zo ziet een dagtour eruitDeze link opent in een nieuw tabblad.
We denken eraan om met ons gezin een rondreis ye maken in Indonesie waarbij we o.a. de Komodoeilanden willen aandoen. Wat zou een mooie route zijn? We houden van zon zee strand, gezelligheid en mooie dingen zien. Op Bali zijn we al geweest. Wellicht een combi met Flores.
Ik ben Saskia en ik vind de wereld prachtig, dat laat ik dan ook graag aan anderen zien! Ik ben vooral gek op bijzondere natuur en avontuurlijke activiteiten. Maar ook van een culturele citytrip, festivalreis of toffe roadtrip kan ik erg genieten. Als filmmaker vind ik de visuele beleving tijdens een reis erg belangrijk, foto's en filmmateriaal maak ik dan ook graag! Op www.upstreamproductions.nl vind je mijn laatste werk. Enjoy your travels!
We denken eraan om met ons gezin een rondreis ye maken in Indonesie waarbij we o.a. de Komodoeilanden willen aandoen. Wat zou een mooie route zijn? We houden van zon zee strand, gezelligheid en mooie dingen zien. Op Bali zijn we al geweest. Wellicht een combi met Flores.