Op zoek naar een leuk hotel, hip hostel of afgelegen vakantiehuisje? We’ve got you! Tijdens al onze reizen verzamelen we de leukste accommodaties: boutique hotels met karakter, hostels waar je meteen mensen leert kennen en huisjes op plekken waar verder niemand komt.
Bromo vulkaan bezoeken: zonsopkomst, tours en al onze tips
Mount Bromo vulkaan beklimmen, was mijn eerste écht vulkaan ervaring. Je wekker gaat midden in de nacht, je kruipt in een jeep en een paar uur later sta je te bibberen op een uitkijkpunt. Dan komt de zon op. Langzaam kleurt de lucht oranje en roze, terwijl de mysterieuze Bromo vulkaan uit de mist tevoorschijn komt. Voor ons was dit echt een moment dat we nooit meer gaan vergeten. In dikke winterjassen (die we bij een kraampje geleend hadden) zo’n gigant zien opdoemen is zo anders dan al het andere dat je tijdens je Indonesië reis meemaakt. De Bromo vulkaan op Java is echt niet voor niets een van de grootste hoogtepunten van Indonesië en in deze blog lees je hoe je de Bromo bezoekt, welk viewpoint het mooist is, welke tour bij je past en welke fouten wij zelf maakten (zodat jij ze niet hoeft te maken).
Ligging: in het Bromo Tengger Semeru National Park in Oost-Java, wij bezochten hem tijdens deze reisroute
Hoogte: 2.329 meter
Uitvalsbasis: Cemoro Lawang (dichtbij) of Malang (populair voor tours)
Beste moment: je wilt rond zonsopkomst bij de Bromo zijn, dat is meestal rond half zes in de ochtend
Beste reistijd: april tot en met oktober (dan is het droge seizoen)
Niet vergeten: warme jas (kan je vaak ook ter plekke lenen of huren), dichte schoenen, laagjes kleding (later op de ochtend wil je juist wat minder aan hebben) en vooraf geboekte entree
Waar ligt de Bromo vulkaan?
De Bromo ligt in het oosten van Java, midden in het Bromo Tengger Semeru National Park. De vulkaan zelf is met zijn 2.329 meter niet eens de hoogste van het park, maar wel de bekendste. Dat komt door de ligging: de Bromo staat midden in een enorme vlakte van vulkanisch zand en die zandzee wordt ook wel Laut Pasir. Om daadwerkelijk bij de krater te komen, moet je hier ook met een jeep of paard een onvergetelijk tochtje over maken.
Samen met buurvulkaan Batok en de hoge Semeru op de achtergrond levert de Bromo vulkaan een landschap op dat eerder op de maan lijkt dan op Java. Wij vonden het echt mega onwerkelijk om te zien en ook dat je er zo vroeg voor op moet staan, maakt het echt een avontuur om nooit meer te vergeten. Tel daar nog eens bij op dat de Bromo een actieve vulkaan is en je snapt dat we dit tripje niet alleen bijzonder, maar ook een tikkeltje spannend vonden.. Uit de krater komen ook continu rookwolken en vooral als je op de kraterrand staat voel je dat de vulkaan leeft.
Zo verloopt je bezoek aan de Bromo
Vrijwel iedere Bromo tour volgt een beetje dezelfde planning, dus wat je ook kiest, dit kun je ongeveer verwachten:
1. De rit naar het viewpoint
Afhankelijk van waar je slaapt, word je ergens tussen middernacht en vier uur ‘s nachts opgehaald. Vanuit Cemoro Lawang ben je er zo, vanuit Malang of Surabaya zit je een paar uur in de auto. Het laatste stuk gaat in een 4×4 jeep over smalle bergwegen omhoog, dus hier is een sterke maag soms wel fijn. De rit was voor ons helaas ook niet het leukste deel. De weg omhoog zit vol haarspeldbochten en met weinig slaap en een lege maag ging dat helaas niet altijd goed. Wij moesten onderweg zelfs overgeven (yes, niet heel sexy, maar helaas wel gebeurd).
→ Tip: Word je ook snel wagenziek? Neem dan vooraf een reisziektetablet in en eet iets kleins voor vertrek, dat helpt vaak tegen de misselijkheid. Hier vind je meer tips tegen wagenziekte.
2. Zonsopkomst boven de caldera
Bij het viewpoint is het nog pikdonker als je er aankomt. Wij zagen zelfs zo weinig, dat we ons zelfs afvroegen of we uberhaupt wat gingen zien. Rond de uitkijkpunten staan kraampjes met koffie, thee en snacks, dus je kunt je even opwarmen terwijl je wacht. Een half uur voor zonsopkomst begint de lucht te kleuren en daarna zie je langzaam de Bromo, de Batok en de Semeru opduiken uit de mist.
Wat we vooraf trouwens wel onderschat hadden is de kou. Voor zonsopkomst vonden wij het echt ijskoud. Misschien komt het ook omdat je het de rest van je Indonesië reis eerder te warm hebt, dan koud. Maar hier, bij het uitkijkpunt, is het echt mega fris. Gelukkig kun je bij de viewpoints een dikke jas huren, dus dat hebben wij ook meteen gedaan toen we de temperatuur voelde.
→ Tip: Waar wij spijt van hadden, was de keuze van onze schoenen. Met dunne sneakers stonden we met bevroren tenen op de zon te wachten. Trek dus warme, dichte schoenen en dikke sokken aan. Je kan eventueel slippertjes meenemen, voor de terugweg naar je hotel. Maar op de krater en bij het viewpoint, ga je hier echt blij mee zijn.
3. Crossen door de zandzee
Na zonsopkomst rijdt iedereen tegelijk naar beneden, de caldera in. Dit was voor ons misschien wel het vetste onderdeel van de hele dag. Tientallen jeeps crossen door het zand, het stof vliegt je om de oren en om je heen torenen de vulkanen boven je uit. Het voelt een beetje als een rally door een buitenaards landschap. Sommige reizigers gaan trouwens ook te paard, maar wij doen liever niet te veel met dierenritjes op reis omdat je nooit weet hoe de dieren behandeld worden. Jeep is hier bovendien ook echt een toffe keuze, check de foto’s in deze blog maar.
4. Wandelen naar de kraterrand
De jeeps parkeren op een afstandje van de Bromo. Vanaf daar loop je vervolgens door het zand omhoog, langs de hindoeïstische Pura Luhur Poten tempel. Het laatste stuk is een trap van ongeveer 250 treden naar de kraterrand. Reken op zo’n 30 tot 45 minuten lopen, afhankelijk van je tempo en de drukte op de trap.
Boven kijk je zo de rokende krater in. Het uitzicht over de zandzee is misschien nog wel mooier dan vanaf het viewpoint. Vergeet dus even je slaapgebrek en sla dit laatste stukje zeker niet over! Je hebt misschien niet heel veel zin om die tredes op te klimmen, maar het uitzicht boven is het echt waard. Ohja en hierna heb je het gegarandeerd ook weer warm, dus op dit moment moet je er ook echt niet meer aan denken om een dikke winterjas te dragen. Zorg dat je laagjes hebt, zodat je ook wat uit kan doen.
→ Let op: Onderweg bieden mensen je een ritje op een paard aan. Wij raden dat af: de paarden hebben het zwaar in het mulle zand en worden niet altijd goed verzorgd.
5. De savanne en Whispering Sand
Veel tours rijden na de krater nog door naar de zuidkant van de caldera. Hier ligt de savanne, ook wel Teletubbies Hill genoemd. Na het regenseizoen zijn de heuvels hier heerlijk groen. Een andere stop is Pasir Berbisik, oftewel Whispering Sand: een zandvlakte waar de wind een zacht fluitend geluid maakt. Check vooraf of deze stops in je tour zitten, want het is zonde als je er op rekent (of hoopt) maar als je er niet langsgaat.
Het beste viewpoint voor zonsopkomst
Rondom de Bromo liggen verschillende uitkijkpunten. Welk punt je bezoekt, hangt meestal af van je tour en van de drukte die dag. Dit zijn de bekendste:
Penanjakan 1: het hoogste en bekendste viewpoint met het iconische uitzicht op alle vulkanen. Hier is het ook het drukst, dus als je hier naartoe gaat dan wil je er vroeg zijn.
King Kong Hill: ligt iets lager dan Penanjakan, met een vergelijkbaar mooi uitzicht en vaak net wat minder mensen.
Seruni Point: vanuit Cemoro Lawang te voet bereikbaar via een trap. Ideaal om te doen als je zonder tour gaat.
Bukit Cinta: een kleiner viewpoint met minder drukte. De Bromo zelf gaat hier wel deels schuil achter de Batok.
Welke Bromo tour past bij jou?
De meeste reizigers bezoeken de Bromo met zo’n soort tourDeze link opent in een nieuw tabblad. Dat is ook echt de makkelijkste manier vonden wij. Je hoeft midden in de nacht namelijk niet na te denken en wordt gewoon opgehaald bij je accommodatie, naar het viewpoint gereden en na de bijzondere dag gewoon weer terug gebracht. Wij deden trouwens een privé tour, zonder andere mensen. Maar er zijn ook andere opties:
Sunrise tour vanuit Malang of Surabaya
De populairste optie. Je wordt rond middernacht opgehaald bij je hotel, ziet de zonsopkomst, crost door de zandzee en bent begin van de middag weer terug. Kort nachtje, maar je hoeft niet te verkassen. Ideaal als je in Malang slaapt.
Slaap je in Cemoro Lawang, aan de rand van de caldera? Dan kun je een paar uur langer slapen. Een jeeptour boek je hier makkelijk bij je hotel. Gedeelde jeeps zijn het voordeligst, met een privéjeep bepaal je zelf hoe lang je ergens blijft.
Privétour of zonsondergang
Geen zin in de drukte bij zonsopkomst? Dan is een tour bij zonsondergang een goed alternatief. Je ziet dezelfde landschappen, maar met veel minder jeeps om je heen. Met een privétour heb je bovendien alle tijd voor foto’s.
Ben je avontuurlijk? Vanuit Cemoro Lawang kun je ook zelf lopen. Je wandelt in het donker naar Seruni Point voor zonsopkomst. Daarna daal je af naar de zandzee en loop je naar de krater. Neem een zaklamp mee en boek je entree wel vooraf online. Met een scooter door de zandzee raden we af: in het mulle zand zie je veel mensen vallen of vastlopen.
Bromo combineren met Ijen
Veel reizigers combineren de Bromo met de Ijen vulkaan, bekend om het blauwe vuur en het turquoise kratermeer. Er zijn meerdaagse tours die starten in Malang, Surabaya of Yogyakarta en eindigen bij de ferry naar Bali. Soms staat de Tumpak Sewu waterval er ook nog in. Een mooie manier om Oost-Java in een paar dagen te zien, al zijn de nachten kort. Voor Ijen slaap je meestal in Banyuwangi.
Aan de poort van het nationale park kun je niet meer contant betalen. Tickets boek je vooraf online via de officiële website van het park (bromotenggersemeru.id). Voor buitenlanders ligt de entree rond de 250.000 roepia per persoon, maar tarieven veranderen regelmatig. Boek je een tour? Dan zit de entree er meestal bij. Check dat wel even bij het boeken.
Beste reistijd
De beste periode voor de Bromo is april tot en met oktober. Dan is het droog en heb je de grootste kans op een heldere zonsopkomst. In januari en februari zorgen regen en mist vaak voor weinig zicht. In juli en augustus is het het drukst. Vermijd ook Indonesische feestdagen en lange weekenden, want dan staan de jeeps soms in de file naar de viewpoints.
→ Goed om te weten: een keer per jaar vieren de Tenggerese bewoners het Yadnya Kasada festival bij de krater. De datum verschuift elk jaar. Rond dit festival kan het park extra druk zijn of kunnen delen tijdelijk dicht zijn.
Hoe kom je bij de Bromo?
De meeste reizigers komen via Malang. Vanuit Yogyakarta reis je met de trein in ongeveer 6 tot 7 uur naar Malang. Van daaruit ben je met een tour een paar uur onderweg naar de Bromo. Wil je dichterbij slapen? Reis dan via Probolinggo naar Cemoro Lawang, aan de rand van de caldera. Kom je van Bali? Dan kun je de route omdraaien: eerst Ijen, daarna de Bromo.
Waar overnachten?
Je hebt twee logische keuzes. Slaap je in Malang, dan heb je meer hotels en restaurants, maar een langere rit. Slaap je in Cemoro Lawang, dan lig je aan de rand van de caldera en kun je langer slapen. De accommodaties zijn daar wel eenvoudiger en ‘s nachts wordt het er flink koud.
Mondkapje of buff tegen het stof en de zwaveldampen
Zonnebrand en zonnebril, vooral voor later in de ochtend
Zaklamp of hoofdlamp kan fijn zijn
Contant geld voor koffie, snacks of als je een jas wil huren
Reisziektetabletten of van die bandjes als je snel wagenziek wordt
Is de Bromo veilig?
De Bromo is een actieve vulkaan, maar de Indonesische autoriteiten houden de activiteit continu in de gaten. Bij verhoogde activiteit wordt het gebied rond de krater bijvoorbeeld ook afgesloten, maar check daardoor wel vlak voor je bezoek dus even of de krater open is of dat het te gevaarlijk is. Je touraanbieder of hotel weet dat meestal ook precies, dus je kan het ook zo checken of online. Maar als het dus open is, dan is het over het algemeen veilig inderdaad!
Veelgestelde vragen over de Bromo vulkaan
Deze vragen kregen we nog een aantal keer over de Bromo vulkaan, dus hieronder nog de antwoorden.
Hoe vroeg moet je op voor de Bromo?
Dat hangt af van je uitvalsbasis. Vanuit Malang of Surabaya word je meestal rond middernacht opgehaald. Vanuit Cemoro Lawang vertrek je rond half vier en de zon komt rond half zes op. Je moet dus wel vroeg je nest uit, maar hoe vroeg dat hangt dus een beetje af van waar je slaapt.
Hoe koud is het bij de Bromo?
Voor zonsopkomst kan het bij de viewpoints rond het vriespunt zijn, wij vonden het ook echt onverwachts koud! Waren we graag wat beter op voorbereid geweest. Later op de dag wordt het snel warmer en omdat wij het best koud hadden gehad, waren we daar juist blij mee. Maar we kunnen ons ook voorstellen, dat als je te heet begint, je dan juist weer snakt naar wat verkoeling. De gouden tips is dan ook: kleed je in laagjes.
Kun je de Bromo zonder tour bezoeken?
Ja, dat kan op zich wel hoor. Vanuit Cemoro Lawang kun je te voet naar Seruni Point en daarna door de zandzee naar de krater lopen. Je entree boek je dan zelf vooraf online. Wij vonden het zelf wel fijn om een tour te doen, omdat we ook wat verder weg sliepen en zelf niet er over na wilden denken hoe we overal moesten komen (na een gebroken nacht).
Hoe lang loop je naar de krater van de Bromo?
Vanaf de parkeerplaats van de jeeps ben je ongeveer 30 tot 45 minuten onderweg. Het laatste stuk is een trap van zo’n 250 treden en vervolgens kun je zo lang boven blijven als je zelf wilt of je spreekt wat af met je guide / jeep chauffeur.
Hoeveel kost een Bromo tour?
Een gedeelde jeeptour vanuit Cemoro Lawang is het voordeligst, dus als je het goedkoopst naar Bromo wilt kun je het beste dit kiezen. Een tour vanuit Malang of Surabaya is vaak wat duurder, omdat het vervoer erbij zit en je wat verder zit. Een privétour is het duurst. Check bij het boeken altijd of de entree van het park is inbegrepen, want anders moet je daar later nog kosten voor maken.
Kun je Bromo en Ijen combineren?
Zeker. Er zijn meerdaagse tours die beide vulkanen combineren en eindigen bij de ferry naar Bali. Houd er wel rekening mee dat je twee nachten achter elkaar erg vroeg op moet. Lees hier alles over onze ervaring met de Ijen vulkaan.
Hi, mijn naam is Roëll en ik ben de oprichtster van We Are Travellers! Heel wat jaren terug maakte ik mijn eerste backpackreis naar Brazilië, al snel volgde een wereldreis van 6 maanden en inmiddels kan ik niet meer zonder avontuur. Ik woon in Utrecht, maar reis nog meer dan eens de wereld over. Op We Are Travellers deel ik mijn tips voor de wereld met je.
