Tumpak Sewu waterval: zo bezoek je de mooiste waterval van Java
Java is misschien niet het eerste eiland waar je aan denkt bij een vakantie naar Indonesië. Bali krijgt nu eenmaal graag alle aandacht. Toch zouden wij Java absoluut niet overslaan. Op dit eiland wandel je tussen eeuwenoude tempels bij Borobudur, sta je voor zonsopgang aan de rand van een vulkaankrater, rijd je door eindeloze theevelden en wandel je naar waanzinnig mooie watervallen. Java is bovendien gigantisch. Even van Jakarta naar de Bromo rijden zit er dus niet in. Juist daarom is een goede reisroute handig. Begin bijvoorbeeld in Jakarta, reis via Bandung naar Yogyakarta en duik daarna Oost-Java in voor Malang, Bromo, Tumpak Sewu en de Ijen. Eindigen op Bali? Vanaf Banyuwangi steek je zo met de ferry over. Benieuwd welke plekken je echt niet wilt missen op Java in Indonesië? Hieronder vind je onze favoriete bezienswaardigheden op Java, een handige reisroute en praktische tips voor het plannen van je reis.
→ Tip: Bestel ons boek Verliefd op Azië

Zo heb je binnen no-time je rondreis door Java gepland:
→ Boek vliegtickets: vergelijk vluchten via SkyscannerDeze link opent in een nieuw tabblad
→ Trein + boottickets: regel je makkelijk via BookawayDeze link opent in een nieuw tabblad
→ De leukste tours op Java: vind je op GetYourGuideDeze link opent in een nieuw tabblad
→ Slapen op Java? Onze favoriete hotels vind je hier
→ Goed om te weten: Java is echt een heel ander eiland dan Bali. Op Bali zie je overal hindoetempels, offers en een infrastructuur die volledig is ingericht op toeristen. Java is grotendeels Islamitisch en voelt buiten de bekende highlights een stuk authentieker. Je hoort de oproep tot gebed uit de moskee galmen, schuift aan bij lokale warungs, slaapt vaak in homestays en reist tussen de steden vooral met de trein. Qua natuur doet Java niet onder voor Bali. Sterker nog als je gek bent van vulkanen, watervallen en ruige landschappen scoort Java nog net iets hoger dan Bali als je het ons vraagt.
Heb je ongeveer tien dagen op Java? Dan zouden wij niet proberen heel Java af te vinken. De afstanden zijn groot en drie weken vakantie doorbrengen in treinwagons is ook weer zoiets. Wanneer je ongeveer 10 dagen op het eiland hebt adviseren wij om alleen op het oosten van Java te focussen, zodat je daarna naar een ander eiland kan reizen zoals bijvoorbeeld Bali. Zo ziet de ultieme reisroute voor 10 dagen door Oost-Java eruit:
Meer tijd? Begin je rondreis dan in Jakarta en voeg Bandung vóór Yogyakarta toe. Met twee tot drie weken kun je Java een stuk relaxter ontdekken.
Java is perfect als je graag vroeg opstaat voor een vulkaan, zonder problemen zes uur in een trein stapt voor de volgende stop en heel gelukkig wordt van een bord nasi goreng van een paar euro. Van eeuwenoude tempels tussen de palmbomen tot rokende kraters, donderende watervallen en chaotische miljoenensteden: dit zijn wat ons betreft de mooiste plekken op Java:
Overdag slenter je langs batikwinkels en streetart, bezoek je het paleis van de sultan en zie je becaks door het verkeer manoeuvreren. Zodra het donker wordt, verschijnen langs de straten kleine eetkraampjes en ruik je overal saté die boven houtskool ligt te grillen. YogyakartaDeze link opent in een nieuw tabblad is bovendien de uitvalsbasis voor twee plekken die waarschijnlijk al lang op je Indonesië-lijstje staan: Borobudur en Prambanan. Plan daarom minimaal drie nachten. Hoteltip: Nextdoor RoomsDeze link opent in een nieuw tabblad.
→ Lees ook: Yogyakarta, dompel je onder in de lokale cultuur & bewonder de mooiste tempels

Zet de wekker vroeg, want Borobudur wil je het liefst zien voordat de hitte serieus begint. Vanuit de verte zie je de enorme tempel al boven het groen uitsteken. Eenmaal dichterbij ontdek je pas hoeveel details erin verstopt zitten. De muren staan vol reliëfs en bovenop wachten tientallen stenen stoepa’s met uitzicht over palmbomen, heuvels en vulkanen. Borobudur is de grootste boeddhistische tempel ter wereld en bestaat uit verschillende niveaus die je steeds verder omhoog leiden. Wil je helemaal naar boven, boek dan een ticket waarmee je ook de tempelstructuur mag beklimmen. Het aantal plekken per tijdslot is beperkt.
Van de Borobudur gaan we verder naar het oosten voor de Prambanan tempels. De tempels hebben gemeen dat ze beide door aardbevingen of vulkaan uitbarstingen delen missen. Wat ze niet gemeen hebben is de religie, zo is Borobudur een boeddhistische tempel en is de Prambanan Hindoeïstisch. Prambanan is verder een complex en het is niet zo dat er maar één tempel is, maar er zijn juist meerdere tempels te vinden. Er zijn drie hoofdtempels die gewijd worden aan de drie hoofdgoden van het Hindoeïsme. Om deze drie hoofdtempels staan drie kleinere tempels, volledig intact. Daar omheen stonden ooit meerdere tempels, ruim 200 zijn er ooit geteld, veel van deze tempels zijn echter verwoest door een aardbeving in 2006. Het is een gigantisch complex dus neem ruim de tijd om hier even rond te lopen. Hier kun je alles lezen over de Prambanan tempel
Grote kans dat je in Malang terechtkomt omdat je naar Bromo of Tumpak Sewu wilt. Reis alleen niet meteen weer door. De stad ligt tussen de bergen, is groener en koeler dan veel andere steden op Java en verdient minstens een dag van je route. Begin bij Jodipan, waar een complete wijk in alle kleuren van de regenboog is geschilderd. Smalle steegjes, gekleurde daken, muurschilderingen en wasgoed dat vrolijk tussen alle verfwapperij hangt. Loop daarna richting het centrum voor koloniale gebouwen, lokale markten en een goede lunch. Malang staat bekend om bakso Malang, dus bestel ergens een kom met bouillon, noedels en gehaktballetjes.
→ Lees ook: Malang op Java, dit wil je zien en doen!


Voor Tumpak Sewu mag je gerust een plekje vrijhouden op je Java-route. Vanaf het eerste uitzichtpunt kijk je recht op een gigantische halve cirkel van watervallen die tussen felgroene kliffen naar beneden stort. Mount Semeru steekt bij helder weer op de achtergrond boven het landschap uit. Veel dramatischer gaat je vakantiefoto niet worden. Wil je dichterbij komen, dan kun je afdalen naar de voet van de waterval. Reken op steile, natte stukken en neem schoenen mee met voldoende grip.
→ Aanrader: dagtrip naar de Tumpak Sewu-watervallen via GetYourGuideDeze link opent in een nieuw tabblad
Voor Mount Bromo gaat de wekker midden in de nacht. Niet gezellig. Toch ben je dat vrij snel vergeten zodra de eerste zonnestralen boven de vulkanen verschijnen. Je rijdt in het donker met een jeep de bergen in en wacht vervolgens, waarschijnlijk met koude handen en een veel te dun vest, tot de lucht langzaam van zwart naar blauw, roze en oranje verkleurt. Pas dan zie je waar je eigenlijk staat. Voor je ligt een enorme caldera met Bromo, Mount Batok en in de verte de rokende Semeru. Yep, hiervoor stond je dus om 03.00 uur op. Daarna rijd je met de jeep de Sea of Sand in. Vanaf hier wandel je door het zwarte vulkaanzand en klim je via een lange trap naar de kraterrand van Bromo. Boven hoor je de vulkaan rommelen en komt de zwavellucht je tegemoet. Lees meer over de Bromo vulkaan
Nog één keer die wekker midden in de nacht dan. Kawah Ijen ligt helemaal in het oosten van Java en ziet eruit alsof iemand per ongeluk de kleurverzadiging van het landschap heeft opgeschroefd. De klim naar boven duurt ongeveer anderhalf uur en gaat vrijwel continu omhoog. Onderweg is het donker, stil en zie je vooral de lichtbundels van andere wandelaars voor je. Eenmaal bij de kraterrand verschijnt langzaam het turquoise kratermeer tussen de steile rotswanden.
Ijen staat daarnaast bekend om de zwavelwinning. Mijnwerkers dragen hier zware manden vol felgele zwavel over de steile paden naar boven. Wil je het beroemde blue fire zien, dan moet je nog vroeger vertrekken en zijn de omstandigheden bepalend. Check altijd de actuele toegang tot de krater. De vulkanische gassen zijn serieus spul, dus volg hier vooral de aanwijzingen van je gids en niet je innerlijke avonturier.
→ Lees meer: over Banyuwangi en de Ijen-vulkaan

Voor Bandung kom je niet alleen voor de stad. Stap in een auto en binnen de kortste keren maken flats en files plaats voor heuvels vol theeplanten. Rond Ciwidey liggen de theevelden als groene strepen over het landschap. Wandel tussen de planten, drink ergens een kop lokale thee en rijd daarna door naar Kawah Putih. Dit vulkanische kratermeer kan afhankelijk van het licht melkblauw, turquoise of bijna wit kleuren. Rondom het water staan kale bomen en hangt regelmatig een laag mist. Ten noorden van Bandung vind je nog een vulkaan, Tangkuban Perahu, waar je vrijwel tot aan de kraterrand kunt rijden. Terug in de stad wandel je over Braga Street langs Art Deco-gebouwen en zoek je daarna een warung op.
→ Bekijk onze tips voor Bandung
Jakarta is druk, warm, chaotisch en gigantisch. Niet meteen wegklikken, want juist daardoor is het een interessante start van je Java-reis. Wandel door het oude Kota Tua, bezoek Monas en de Istiqlal-moskee en eet je eerste saté bij een van de ontelbare warungs. Twee volle dagen zijn wat ons betreft genoeg. Daarna pak je de trein richting Bandung en verandert het uitzicht buiten je raam langzaam van miljoenenstad naar groene heuvels.
Semarang wordt regelmatig overgeslagen en dat maakt de stad juist interessant als je wat meer tijd hebt. In de oude wijk Kota Lama wandel je tussen Nederlandse koloniale gebouwen, koffiebars en oude pakhuizen. Een compleet ander gezicht van Java dan de vulkanen en rijstvelden verderop. Een van de bekendste gebouwen is Lawang Sewu, het voormalige hoofdkantoor van de Nederlands-Indische Spoorwegmaatschappij. Semarang is bovendien goed bereikbaar per trein en daardoor makkelijk in een langere route over Java te passen.
→ Leestip: Alles over Semarang, Kampung Pelangi, straatmarkten en meer
Tijdens een rondreis over Java wissel je regelmatig van plek. Kies in Yogyakarta een hotel rond Malioboro of Prawirotaman, slaap in Malang centraal zodat je makkelijk op pad kunt en pak voor Bromo een hotel zo dicht mogelijk bij Cemoro Lawang. Eindig je bij Ijen, dan is Banyuwangi de handigste uitvalsbasis. Om je alvast op weg te helpen met het plannen van je rondreis door Java hebben we de leukste hotels langs de route voor jou op een rij gezet:
Yogyakarta: een paradijselijk plekje is Nextdoor RoomsDeze link opent in een nieuw tabblad en voor een gezellig guesthouse boek je ViaViaDeze link opent in een nieuw tabblad
Malang: Hotel Tugu MalangDeze link opent in een nieuw tabblad is lekker luxe, voor hostel vibes boek je Mador MalangDeze link opent in een nieuw tabblad. Slaap je liever in de buurt van Tumpak Sewa dan kies je voor Artha CottagesDeze link opent in een nieuw tabblad.
Bromo: wakker worden met adembenemend uitzicht? Check Artotel Cabin BromoDeze link opent in een nieuw tabblad
Banyuwangi: wie een hostel zoekt kiest voor Snooze IJen hostelDeze link opent in een nieuw tabblad. Liever slapen aan het stand? Dialoog BanyuwangiDeze link opent in een nieuw tabblad it is!
→ Maak je een rondreis door Indonesië? Hier vind je al onze favo hotels.
De trein is wat ons betreft de leukste en makkelijkste manier om grote afstanden op Java af te leggen. Het spoor verbindt onder andere Jakarta, Bandung, Yogyakarta, Surabaya en Malang. De treinen zijn comfortabel en onderweg krijg je uitzicht op rijstvelden, dorpjes en vulkanen. Reserveer populaire trajecten vooraf, zeker in het weekend en rond Indonesische feestdagen. Voor stukken die niet goed met de trein bereikbaar zijn, zoals Bromo, Ijen en Tumpak Sewu, kun je een chauffeur of georganiseerde tour regelen. Voor korte afstanden in steden zijn Grab en Gojek handig.
Je rondreis door Java afsluiten op Bali is heel makkelijk. Reis eerst naar Banyuwangi en vervolgens naar de haven van Ketapang. Vanaf hier steek je met de ferry de Straat van Bali over naar Gilimanuk. Houd er rekening mee dat Gilimanuk helemaal in het westen van Bali ligt. Naar populaire plekken als Canggu, Ubud of Uluwatu ben je dus nog een flink aantal uur onderweg. Regel vooraf een transfer of reis met bus en taxi verder. Reis je de andere kant op? Dan werkt deze route natuurlijk net zo goed als je van Bali naar Java wilt.

Tot slot nog wat handige antwoorden op vragen die wij vaak krijgen over een rondreis door Java:
Java is een van de grootste en dichtstbevolkte eilanden van Indonesië. Het ligt tussen Sumatra en Bali en is bekend om steden als Jakarta en Yogyakarta, eeuwenoude tempels, actieve vulkanen, rijstvelden en theeplantages.
Voor de belangrijkste plekken in midden- en 0ost-Java zouden we minimaal 10 dagen uittrekken. Met twee weken kun je rustiger reizen en ook Bandung of Semarang toevoegen. Heb je drie weken? Dan kun je een groot deel van Java ontdekken zonder iedere twee dagen je backpack of koffer opnieuw in te pakken.
Borobudur, Prambanan, Mount Bromo, Ijen en Tumpak Sewu behoren wat ons betreft tot de mooiste plekken van Java. Voor cultuur en stadsleven zijn Yogyakarta en Malang leuke stops. Heb je meer tijd, voeg dan Bandung, Jakarta en Semarang toe.
Nee. Java en Bali zijn twee verschillende Indonesische eilanden met een behoorlijk andere sfeer en cultuur. Bali is overwegend hindoeïstisch en sterk gericht op toerisme. Java is grotendeels islamitisch, veel groter en voelt buiten de bekende highlights vaak een stuk lokaler.
Ja. Vooral tussen de grote steden is zelfstandig reizen eenvoudig dankzij het uitgebreide treinnetwerk. Voor Bromo, Ijen en Tumpak Sewu is een lokale chauffeur of tour vaak praktischer. Daardoor kun je een rondreis makkelijk combineren: de lange stukken zelfstandig met de trein en lokaal een tour boeken wanneer dat handiger is.
Lees ook:
Hi! Ik ben Kayleigh, freelance content creator en marketeer met focus op de reisbranche. Als klein meisje bleef ik het liefst thuis, maar na een verplichte schoolreis naar het buitenland maakte mijn heimwee plaats voor een enorme reisdrang. Niet gek dat ik er vervolgens voor koos om samen met mijn partner een wereldreis te maken. Van roadtrippen door Namibië en hiken in Myanmar tot een motortocht door Vietnam en slapen op onbewoonde eilanden op de Filipijnen. Op WeAreTravellers deel ik al onze avonturen, zodat ook jij geïnspireerd wordt om de wereld te ontdekken.
Beste reistijd Juni t/m Okt
Vliegtijd 14:30
Hoofdstad Jakarta
Taal Indonesisch
Wij vonden de Ijen vulkaan echt het hoogtepunt van Java!! Zo mooi!!!! Vonden wij persoonlijk nog mooier dan de Bromo (en een stuk minder toeristisch). Maar eigenlijk is bijna alles mooi in Indonesië?
Dit zijn absoluut ook mijn hoogtepunten van Java. Ik vond de Bromo vulkaan echt fantastisch. Wij zijn gegaan voor de zonsopkomst; heel bijzonder vond ik!
Heel erg mooi! Wij willen graag naar Indonesie voor onze huwelijksreis. Ik ben zelf echt een natuurmens, maar cultuur vind ik ook erg interessant. Die tempels zijn toch weer heel anders dan anders, waardoor ik ze zeker zou willen bezoeken. Alsof je even in een andere wereld bent!