Prambanan bezoeken in Yogyakarta: de mooiste hindoe tempel van Java
Wij kwamen aan het eind van de middag aan bij Prambanan vanuit Yogyakarta, vooral omdat we die dag simpelweg te laat waren voor iets anders. Achteraf was dat de beste toevallige keuze van onze hele Java reis. De zon zakte weg achter de tempeltorens, het complex liep leeg en die scherpe silhouetten tegen een oranje lucht zijn precies het beeld dat je in je hoofd wilt houden. Prambanan wordt vaak weggezet als een soort extraatje naast Borobudur. Maar dat is zó onterecht als je het ons vraagt. Dit is een compleet ander soort tempel met een compleet andere sfeer. In dit artikel lees je hoe je Prambanan bezoekt, wat het kost, hoe je er komt en op welk moment van de dag je moet gaan. Wij vonden dit echt een van onze verrassingen van onze Java reis!
Waar Borobudur boeddhistisch is, is Prambanan hindoeïstisch. Dat zie je meteen aan de vorm. Geen brede, gedrongen berg van steen, maar slanke torens die als raketten de lucht in schieten. De hoogste haalt ruim 47 meter.
Het complex draait om drie hoofdtempels, gewijd aan Shiva, Brahma en Vishnoe. De Shiva tempel in het midden is de grootste en die kun je van binnen bekijken. Tegenover elk van de drie staat een kleinere tempel voor het rijdier van de betreffende god, waaronder de stier Nandi.
Wat de meeste mensen niet doorhebben: hier stonden ooit honderden tempels. De schattingen lopen richting de 240. Wandel je iets verder het terrein op, dan zie je overal veldjes vol brokstukken liggen, netjes op rijen gelegd door archeologen.
Dat heeft alles te maken met de restauratieregel die ze hier hanteren. Een tempel wordt pas herbouwd als minstens driekwart van het originele steen is teruggevonden. Streng, maar het betekent wel dat wat er staat grotendeels echt is. Een zware aardbeving zette dat werk jaren terug en gooide een deel opnieuw omver. Die schade is inmiddels hersteld.
Ga bij het laatste zonlicht naar de Prambanan tempel
Het complex is overdag snikheet en er is nauwelijks schaduw. Bovendien komen de tourbussen midden op de dag. Ga dus tegen een uur of vier. Het licht wordt dan warm, de stenen kleuren rossig en de meeste groepen zijn al weg. Kom je liever vroeg? Dan is direct bij opening rond half zeven ook prima. Je hebt het terrein dan bijna voor jezelf, alleen mis je die gouden gloed op de torens en de paarse of pastelroze lucht boven de tempels.
Zonsondergang vanaf Ratu Boko
Drie kilometer verderop ligt Ratu Boko, de restanten van een paleiscomplex op een heuvel. Vanaf daar kijk je over de vlakte richting Prambanan met vulkaan Merapi op de achtergrond. Voor de zonsondergang is dit eerlijk gezegd het mooiste plekje in de omgeving. Er bestaat een combiticket voor Prambanan plus Ratu Boko waar meestal een shuttle bij zit. Als je een middag de tijd hebt, is dat de fijnste combinatie om voor te kiezen.
De tip die bijna iedereen mist: Candi Sewu
Achterin het park, ongeveer achthonderd meter ten noorden van de hoofdtempels, ligt Candi Sewu. Een boeddhistisch tempelcomplex dat gewoon bij je ticket zit en waar vrijwel niemand naartoe loopt. Wij waren er in ons eentje, terwijl het bij de hoofdtempels nog krioelde van de mensen. Er rijdt een treintje naartoe, maar lopen is eigenlijk leuker. Onderweg kom je namelijk ook nog langs Candi Bubrah en Candi Lumbung. Hieronder zie je Candi Sewu, ook super indrukwekkend toch?
Prambanan dansvoorstelling
Iets waar we zelf pas achteraf over hoorden en waar we spijt van hebben dat we het misten. In de avond wordt bij Prambanan het Ramayana dans show opgevoerd, een dansvoorstelling over een bekend hindoe verhaal met live muziek. In het droge seizoen speelt het openluchttheater met de verlichte tempels als decor. Regent het, dan wijken ze uit naar het overdekte Trimurti theater. Voorstellingen zijn een paar avonden per week en je koopt het beste alvast een kaartje van tevoren, dat kan via GetYourGuideDeze link opent in een nieuw tabblad.
Als buitenlandse bezoeker betaal je meer dan Indonesiërs, dat is hier overal zo. Reken op ongeveer Rp 400.000 voor een volwassene. Kinderen tussen ongeveer drie en tien jaar betalen de helft. Je hebt aparte ingangen voor internationale bezoekers en voor locals, dus loop niet in de verkeerde rij.
Wil je ook Borobudur zien? Er is een combiticket dat twee dagen geldig is en dat scheelt ten opzichte van twee losse kaartjes. Vraag er expliciet naar bij de kassa of regel het vooraf online.
Je hebt meer opties dan je zou denken, en de trein is verrassend goed.
Trein: vanaf station Yogyakarta of Lempuyangan rijdt een lokale trein naar station Brambanan. Vandaar is het een korte wandeling of een ritje met een becak. Goedkoop en je staat niet in de file.
Trans Jogja bus: vanaf Malioboro rijdt een lijn richting Prambanan. Duurt langer, kost bijna niets.
Grab of Gojek: makkelijkste optie. Let op dat je bij terugkomst in de late middag soms even moet wachten op een chauffeur.
Scooter: prima te doen over de hoofdweg naar het oosten. Wel druk verkeer.
Georganiseerde tour: handig als je Borobudur en Prambanan op één dag wilt combineren, omdat ze aan tegenovergestelde kanten van de stad liggen.
De 17 kilometer klinkt als niets, maar het verkeer rond Yogyakarta kan het zomaar drie kwartier maken. Plan ruim.
Praktische tips voor je bezoek
Je krijgt bij de ingang een sarong. Die hou je om zolang je op het terrein bent.
Neem water mee. Er is weinig schaduw en de stenen weerkaatsen de hitte.
Draag schoenen waar je goed op loopt, want het terrein is groter dan het lijkt.
Reken erop dat Indonesische bezoekers je vragen voor een foto. Het is vriendelijk bedoeld en hoort er gewoon bij.
Een gids is niet verplicht, maar de verhalen achter de reliëfs op de Shiva tempel maken het bezoek een stuk rijker.
Borobudur of Prambanan: welke moet je kiezen?
Moet je kiezen? Doe Prambanan als je van fijne, gedetailleerde architectuur houdt en een rustiger bezoek wilt. Kies Borobudur als je die iconische stoepa’s met vulkanen op de achtergrond wilt zien en de drukte voor lief neemt. Ons advies: doe ze allebei, maar niet op dezelfde dag als je het kunt vermijden. Borobudur in de vroege ochtend en Prambanan de volgende middag is een veel prettiger tempo dan alles in één dag proppen.
De meeste reizigers zitten rond Malioboro of in de rustigere wijk Prawirotaman, waar je meer boutique hotels en leuke koffietentjes vindt. Wil je vooral bij Prambanan zijn, dan kun je ook in Kalasan slapen, al mis je dan de sfeer van de stad. Hieronder vind je twee van onze favoriete adresjes in Yoyakarta.
Tot slot nog wat laatste vragen die wij vaak kregen over de Prambanan Tempel:
Hoeveel tijd heb je nodig voor Prambanan?
Twee uur voor de hoofdtempels is genoeg. Wil je ook naar Candi Sewu lopen, reken dan op drie uur.
Kun je Borobudur en Prambanan op één dag doen?
Dat kan, maar het is een lange dag. Ze liggen aan weerszijden van Yogyakarta en samen ben je flink wat uren onderweg. Populaire route is Borobudur bij zonsopkomst en Prambanan tegen zonsondergang.
Wat kost de entree van Prambanan?
Voor buitenlandse bezoekers reken je op ongeveer Rp 400.000, omgerekend zo’n 23 euro. Kinderen betalen ongeveer de helft. Er is ook een combiticket met Borobudur en een combiticket met Ratu Boko.
Kun je de tempels van Prambanan in?
Ja, de drie hoofdtempels zijn toegankelijk. In de Shiva tempel vind je het beeld van Shiva en zie je de reliëfs met scènes uit de Ramayana.
Wat trek je aan bij Prambanan?
Bedekte schouders en knieën. Je krijgt bij de ingang een sarong, dus een korte broek is geen probleem. Neem verder een pet of hoed mee tegen de zon.
Is Prambanan open bij zonsondergang?
Het complex sluit aan het eind van de middag, dus voor de laatste zonnestralen ga je richting Ratu Boko. Wil je de tempels zelf verlicht zien, dan is het Ramayana ballet in de avond je moment.
Prambanan zit voor ons in het rijtje plekken op Java waar je echt even stil van wordt. Combineer het met de Bromo en Ijen vulkaan en je hebt de mooiste route over het eiland te pakken. Meer plannen? Check onze hoogtepunten van Java. We’ve got you!
Mooie foto’s van 2 bijzondere (en idd fotogenieke) plekken! :-)
Ik heb de tempels op 2 verschillende dagen bezocht, telkens in de late namiddag. Druk is het er sowieso altijd, vrees ik…
Hi, mijn naam is Roëll en ik ben de oprichtster van We Are Travellers! Heel wat jaren terug maakte ik mijn eerste backpackreis naar Brazilië, al snel volgde een wereldreis van 6 maanden en inmiddels kan ik niet meer zonder avontuur. Ik woon in Utrecht, maar reis nog meer dan eens de wereld over. Op We Are Travellers deel ik mijn tips voor de wereld met je.
Mooie foto’s van 2 bijzondere (en idd fotogenieke) plekken! :-)
Ik heb de tempels op 2 verschillende dagen bezocht, telkens in de late namiddag. Druk is het er sowieso altijd, vrees ik…
Superleuke foto’s en goede tips. Wij zijn ook bij allebei de tempels geweest. Allebei heel erg indrukwekkend.