Vertel je aan iemand dat je naar Zuid-AfrikaDeze link opent in een nieuw tabblad op reis gaat, dan beginnen heel wat mensen tips te strooien. Het ene gebied is immers nog mooier dan het ander en op sommige routes kom je vanzelf highlight na highlight tegen. Zonder er enige moeite voor te doen. Zo ook op de Panorama Route in het noorden, vlakbij JohannesburgDeze link opent in een nieuw tabblad en het Kruger Park. Op deze route vind je verbazingwekkend mooie viewpoints waar het uitzicht eindeloos lijkt en giga indrukwekkende watervallen waar je maar wat graag naar wilt blijven kijken. Je kan één dag uittrekken om dit stukje ZA te zien, maar wij namen er twee dagen de tijd voor. Je hebt dan net wat meer ruimte bij elke bezienswaardigheid en het reist iets relaxter. Soms is het ook nog even zoeken naar waar de highlights precies zijn, dus daar heb je dan ook net wat meer tijd voor. Benieuwd wat je zoal tegenkomt? Je leest alles over de Panoramaroute en de mooiste stops hieronder!
→ Hotel tip: Hotel RustiqueDeze link opent in een nieuw tabblad en Hippo HollowDeze link opent in een nieuw tabblad
→ Alleen naar Zuid-Afrika? Ga mee met een soloreis van FoxDeze link opent in een nieuw tabblad
→ Handig: Je boekt je huurauto via SunnyCarsDeze link opent in een nieuw tabblad
Wat is de Panoramaroute?
De Panoramaroute is eigenlijk een weg, een roadtrip route, in het noorden van Zuid-Afrika. Het loopt grofweg vanaf Sabie via Graskop tot aan The Three Rondavels. De meeste stops liggen langs de R532 of niet ver daarvan af en die stops bestaan uit mooie watervallen en uit panorama’s.
De Panorama Route in het kort
- Hoe lang is de route: de Panorama Route is ongeveer 160 kilometer van Sabie tot de Three Rondavels. Klinkt kort, maar je rijdt over bergwegen en stopt om de haverklap dus je doet er graag lang over.
- Hoeveel dagen: in één lange dag kan het, maar wij raden twee dagen aan. Je hebt dan bij elke stop tijd om te lopen in plaats van alleen uit te stappen voor een foto.
- In welke richting: wij reden van zuid naar noord, vanaf Sabie richting de Three Rondavels. Dat werkt fijn als je vanuit Johannesburg komt en daarna doorrijdt naar het Kruger Park. Rijd je andersom, dus vanaf de canyon naar beneden richting Hazyview, dan heb je het voordeel dat je ‘s ochtends bij de uitzichtpunten bent voordat de mist optrekt en je eindigt vlak bij een Krugerpoort. Wat je vooral niet wil doen is vanuit Graskop de hele route heen en weer rijden, want dan leg je het grootste stuk twee keer af.
- Hoe kom je er: je wil hier echt een eigen auto, want de stops liggen kilometers uit elkaar en openbaar vervoer is er niet. Wij huurden onze auto bij Sunny CarsDeze link opent in een nieuw tabblad, omdat je daar altijd all-in huurt. Lees ook onze tips over een auto huren in Zuid-AfrikaDeze link opent in een nieuw tabblad. Heb je geen auto, dan kun je de route ook als dagtour met ophaalserviceDeze link opent in een nieuw tabblad doen.
- Entree: bijna elke stop heeft een eigen entreegate met een eigen tarief, meestal een paar tientjes rand per persoon. Neem cash mee, want pinnen lukt lang niet overal.
- Waar overnachten: Graskop ligt precies halverwege en is onze favoriete uitvalsbasis, bijvoorbeeld bij Molly’s Garden CottageDeze link opent in een nieuw tabblad of RustiqueDeze link opent in een nieuw tabblad. Wil je zonsopkomst boven de canyon, slaap dan bij Blyde Canyon, A Forever ResortDeze link opent in een nieuw tabblad. Rijd je daarna door naar het Kruger Park, dan is Hippo HollowDeze link opent in een nieuw tabblad in Hazyview de logische laatste stop.
- Leuke to do’s: naast de watervallen en viewpoints kun je met de Graskop Gorge Lift de kloof in, de Big Swing of een zipline doen, een boottocht maken op de Blyde Dam of ziplinen over de Sabie River ValleyDeze link opent in een nieuw tabblad bij Hazyview.
Leuke hotels op deze route
Mocht je nog leuke accommodaties zoeken op de route, dit zijn onze favo adresjes:
Hotel Rustique
Molly’s Garden Cottage
De 12 mooiste stops op de Panorama Route
We beginnen onze roadtrip over de Panoramaroute in het zuiden, bij Sabie. Als je vanuit Johannesburg komt, is dit namelijk een fijn startpunt. Ook fijn: nadat je de route hebt afgelegd kun je naar het oosten rijden. Daar vind je namelijk het Kruger Park waar je fantastisch op safari kunt. Op de blog lees je meer over het Kruger Park. Voordat je aan deze route begint, kun je trouwens eerst nog naar Pilanesberg. Ook daar kun je fantastisch op safari én het is malariavrij! But first things first, ontdek eerst wat je moet zien op deze route:
1. Lone Creek Falls
Het begin van de route: Lone Creek Falls! Dit is de allereerste waterval die je zal zien op deze route. Hij ligt vlak buiten het plaatsje Sabie, en is eigenlijk ook meteen een super mooie. Je parkeert je huurautoDeze link opent in een nieuw tabblad op een parkeerplaatsje dichtbij de waterval, nadat je de entry gate bent gepasseerd (let op: je moet hier een toegangskaartje kopen). Vervolgens maak je een wandelingetje over een kronkelend weggetje van zo’n 200 meter door de jungle. En dan ineens hoor je keihard gekletter, voel je waterdruppels, zie je een bruggetje en wanneer je opkijkt, dendert daar een waterval van 70 meter hoog naar beneden. Zo tof! En je kan er gevoelsmatig bijna onder staan, er is een soort poeltje onder de waterval waar je zo in lijkt te kunnen lopen.
2. Mac Mac Falls
Bijna net zo imposant als Lone Creek, maar toch echt 5 meter minder hoog, de Mac Mac Falls. Vanaf Lone Creek Falls rij je er zo naartoe, de waterval ligt namelijk 13 kilometer na Sabie aan de R532 richting het dorpje Graskop (goede plek om een overnachting te boeken!). De Mac Mac waterval bekijk je vanuit een heel andere invalshoek dan de Lone Creek Falls. Waar je bij Lone Creek gevoelsmatig bijna onder de waterstraal staat, kijk je er bij Mac Mac juist op van bovenaf. Enige dat een beetje jammer is, is dat je in een soort kooi staat. Wel veilig natuurlijk, maar het maakt het ergens toch net wat minder tof en avontuurlijk. Oh en kom je in het natte seizoen bij dit stukje natuurgeweld, dan stroomt het water nog harder en is de waterval flink groter dan in het droge seizoen. Toe aan een frisse duik? Dan moet je naar de Mac Mac Pools, dit zijn natuurlijke zwembaden waarin je heerlijk kunt pootjebaden of zwemmen en het is een fijne plek om te picknicken.
3. Graskop
Graskop is een pittoresk stadje waar je zeker wil overnachten tijdens je roadtrip! Vanaf hier rijd je gemakkelijk door naar de volgende highlights langs de route, al zou je ook wat langer kunnen blijven hangen om te gaan wandelen, mountainbiken, abseilen, raften op de Sabie-rivier of zelfs een luchtballonvaart maken. Je vindt hier heel fijne restaurants, waar je heerlijk kunt eten. Hierna kom je die op de route niet meer tegen, dus sla hier ook genoeg drinken en snacks in voor het vervolg van je route.
→ Tip: Verder vind je hier ook goede hotels, lodges, pensions en campings. Aanrader is hotel RustiqueDeze link opent in een nieuw tabblad.
4. Graskop Gorge Lift
Midden in Graskop staat een glazen lift op de rand van een kloof. Daarin gaan is echt een ervaring op zich. In krap een minuut zak je 51 meter naar beneden, langs de rotswand de kloof in. Beneden loop je over houten vlonders en hangbruggen door een stuk regenwoud met stroompjes en een waterval. Heel tof om te doen en reken op een half uur tot een uur voor het rondje.
Ben je toe aan wat spanning, dan kun je hier ook de Big Swing doen. Dat is een vrije val van 80 meter aan een kabel over de kloof. Ziplinen en de Cliff Walk langs de rotswand zijn ook een aanrader voor daredevils. Voor de lift en de activiteiten koop je losse tickets bij de kassa, online reserveren hoeft niet dus je kan er gewoon naartoe gaan en kijken waar je zin in hebt. Boven zit trouwens ook een restaurant met uitzicht en een paar kraampjes met handgemaakte spullen, leuk om even rond te struinen.
→ Heb je geen huurauto? Dan kun je de route ook als dagtour met ophaalserviceDeze link opent in een nieuw tabblad doen, waarbij de Gorge Lift meestal is inbegrepen.
5. The Pinnacle
Nadat wij een nachtje in Graskop hadden geslapen bij Molly’s Garden CottageDeze link opent in een nieuw tabblad, was dit onze eerste to do op de planning: The Pinnancle. Zoals de naam al doet vermoeden is het een soort los staande reusachtige rots in een weids landschap. Je kan hier een leuk wandelingetje maken (best fijn na al dat autorijden) en naast het genieten van het uitzicht op de 30 meter hoge rots kun je er ook mooie bloemen zien en een kleinere waterval vanaf boven bekijken. Er is ook een klein marktje bij de parkeerplaats, dus mocht je nog souvenirs willen shoppen, dit is je kans!

6. God’s Window
God’s Window is een uitkijkpunt met super mooie panoramische uitzichten op het omliggende landschap. Vanaf hier zie je de Blyde River Canyon – de tweede grootste kloof van de wereld – heel goed! Als het helder is kun je zelfs zo ver kijken als de vlaktes van Kruger National Park.
Bij het uitkijkpunt zijn wandelpaden die je dichter bij de rand van de kliffen brengen. Kijk af en toe ook eens in de lucht, want je kunt hier verschillende vogelsoorten spotten. Erg tof en zeker niet overslaan!
Wat de meeste mensen missen: vanaf het uitkijkpunt loopt een pad verder omhoog naar het Rainforest. Je klimt een trap op door een klein stuk mistig regenwoud met varens en mos. Daar boven is het uitzicht wat ons betreft nog mooier dan bij God’s Window zelf. Reken op een kwartiertje klimmen en trek schoenen aan met een beetje grip, want de treden zijn vaak nat.

7. Lisbon Falls
De allerhoogste waterval op de Panoramaroute? Dat is Lisbon Falls! Hij is net geen honderd meter hoog, maar telt 94 meters! Je vindt deze waterval ten noorden van Graskop aan de R532. Je kan hier een hike helemaal naar beneden maken, maar vanaf boven heb je ook verschillende plekken van waaraf je een geweldig uitzicht hebt op het watergeweld. Hier stroomt het water ook niet echt in één rechte baan naar beneden zoals bij Lone Creek, maar via verschillende stromen.

8. Blyde River Canyon
De Blyde River Canyon is een van de meest spectaculaire bezienswaardigheden langs de Panoramaroute. Het is de op twee na grootste canyon ter wereld en de uitzichten hier zijn magisch mooi. Even wat weetjes op een rij: de Blyde River Canyon strekt zich uit over ongeveer 26 kilometer en is op sommige plaatsen meer dan 800 meter diep. Door de kloof slingert de Blyde River. Je kunt de kloof verder verkennen door er te wandelen, mountainbiken, boottochten te maken op de Blyde Dam en zelfs wildwatervaren op de Blyde River.
9. Berlin Falls
Next up: Berlin Falls! Dit heeft niks met de Duitse hoofdstad te maken, maar mooi is hij wel. Vooral als het flink heeft geregend is de waterval super bombastisch. De waterval waterval is ongeveer 80 meter hoog en het water stort neer in een smalle en diepe kloof, omringd door steile rotswanden begroeid met weelderig groen.
Er zijn verschillende uitzichtpunten langs de rand van de kloof die je een prachtig zicht bieden op de waterval en de omringende natuur. Om er te komen maak je trouwens een korte wandeling vanaf de parkeerplaats. De wandelpaden zijn goed onderhouden en zijn goed begaanbaar. Als het nat is, moet je wel een beetje uitkijken.
10. Bourke’s Luck Potholes
Een van onze lievelingsplekken op deze route, de Bourke’s Luck Potholes! Hier heeft het water zo hard gestroomd, dat er door erosie prachtige cilindervormige gaten zijn ontstaan in de rotsen. Bijna perfecte ronde waterpoelen waardoor de rotsen en het water super mooi om te zien zijn. Je kan hier sowieso leuk rondlopen en met je voeten in het koude water afkoelen van de hitte. Zeker bij stoppen dus!

11. Lowveld View
Een stop die bijna iedereen voorbijrijdt, en dat is precies waarom wij hem zo leuk vinden. Lowveld View is gratis en meestal lekker rustig, terwijl je hier een van de mooiste doorkijkjes over de Blyde River Canyon hebt. Het uitzichtpunt ligt net wat lager dan het Three Rondavels Viewpoint, waardoor je de diepte van de kloof veel beter ziet. Tien minuten stoppen is genoeg, maar het is er wel een waar je zonder mensenmassa even kunt staan kijken.
12. Three Rondavels
De laatste stop van dit rijtje: Three Rondavels. Hier vind je een uitzicht van honderden meters hoge heuvels. Wel duimen voor mooi weer als je hier heen gaat, want het kan wel eens mistig zijn waardoor het uitzicht een stuk minder spectaculair is dan zou moeten. Van dit uitzicht kun je helemaal gratis genieten, al is het er altijd vrij druk omdat deze stop zo populair is, en wil je toch wat uitgeven dan is er een heel leuk marktje waar je allerlei souvenirs kunt scoren. Zorg ook zeker dat je langs alle plekjes loopt vanwaar je kunt uitkijken, want het ene hoekje kan nog mooier zijn dan het andere.

Naar de Panoramaroute tijdens je Zuid-Afrika reis
Je zou de Panoramaroute in één keer kunnen doen, maar het is relaxter om ook een overnachting in te plannen en de highlights over twee dagen te verspreiden. De afstand lijkt niet heel groot, maar je verkijkt je daar echt op. Bovendien moet je bij sommige stops ook even lopen en is het niet enkel uitstappen en een foto maken. Zorg dus dat je tijd hebt, dat is wel het leukst.
Dag 1: Sabie, watervallen en Graskop
Rijd ‘s ochtends vanuit Johannesburg naar Sabie, dan ben je er rond lunchtijd. Begin bij Lone Creek Falls en rijd door naar Mac Mac Falls. Wil je afkoelen, neem dan een duik bij de Mac Mac Pools. Eind van de middag rijd je door naar Graskop, waar je de Graskop Gorge Lift doet en blijft slapen. Eet hier ook, want verderop op de route vind je nauwelijks restaurants.
Dag 2: viewpoints, canyon en door naar het Kruger Park
Vertrek vroeg uit Graskop, dan sta je bij de uitzichtpunten voordat de drukte en de mist er zijn. Begin bij The Pinnacle, daarna God’s Window met de wandeling naar het Rainforest. Vervolgens Lisbon Falls en Berlin Falls, dan Bourke’s Luck Potholes als langste stop van de dag. Sluit af met Lowveld View en de Three Rondavels. Vanaf daar rijd je in ongeveer twee uur naar Hazyview, vlak bij een van de poorten van het Kruger Park.
→ Tip: Heb je op dag 2 of 3 nog tijd over in Hazyview? Dan kun je daar ziplinen over de Sabie River ValleyDeze link opent in een nieuw tabblad, waarbij je acht ziplines afgaat en over een waterval zweeft.

Een auto huren voor deze roadtrip
Wij hebben onze auto bij Sunny Cars gehuurdDeze link opent in een nieuw tabblad om de Panoramaroute te ontdekken (andere goede site is trouwens EasyTerraDeze link opent in een nieuw tabblad). Waarom via Sunny Cars? Omdat je via hen altijd all-in huurt. Dus je komt ter plekke niet voor gekke verrassingen, zoals extra kosten voor onverwachte verzekeringen of iets dergelijks, te staan. Voor deze reis wil je trouwens echt een eigen huurautoDeze link opent in een nieuw tabblad hebben, want zo kom je overal gemakkelijk en je kan dan zelf bepalen hoe lang je overral wilt blijven. Wij hadden expres een wat grotere auto gehuurd, die wat hoger op de weg lag. Dan heb je net wat meer overzicht, wat fijn is op de wegen in Zuid-Afrika en je zit wat ruimer wat ook chill is omdat je zoveel in je huurauto doorbrengt.
Entree en openingstijden
Een ding om rekening mee te houden: de Panorama Route is geen park waar je één keer bij de ingang betaalt. Bijna elke stop heeft zijn eigen gate met een eigen tarief, meestal een paar tientjes rand per persoon. Neem daarom voldoende cash mee in rand, want pinnen lukt bij de kleinere gates lang niet altijd en er staat geen geldautomaat langs de route.
Gratis zijn de Three Rondavels en Lowveld View. Betalen doe je onder andere bij Lone Creek Falls, Mac Mac Falls, Lisbon Falls, Berlin Falls, God’s Window en Bourke’s Luck Potholes. De Graskop Gorge Lift heeft losse tickets voor de lift en voor de activiteiten als de Big Swing en de zipline.
De meeste gates gaan rond acht uur ‘s ochtends open en sluiten aan het eind van de middag. Plan je route dus zo dat je niet pas tegen sluitingstijd bij je laatste stop aankomt, want dan sta je voor een dichte slagboom. Reken voor twee personen op zo’n 400 tot 600 rand aan entree voor de hele route.
Overnachten op de Panorama Route
Wij sliepen zelf in Graskop bij Molly’s Garden CottageDeze link opent in een nieuw tabblad, een huisje voor vier tot zes personen met een mooie tuin en een fijne woonkamer. Ook in Graskop is RustiqueDeze link opent in een nieuw tabblad een aanrader, met prachtig ingerichte kamers.
Wil je zonsondergang én zonsopkomst boven de Blyde River Canyon meemaken, slaap dan bij Blyde Canyon, A Forever ResortDeze link opent in een nieuw tabblad. Dit is de enige accommodatie direct aan de canyon en je loopt vanaf het terrein zo naar een uitzichtpunt.
Rijd je na de route door naar het Kruger Park, dan is Hippo HollowDeze link opent in een nieuw tabblad in Hazyview een fijne en betaalbare laatste stop. Meer opties vind je in dit lijstje met onze favoriete hotels in Zuid-Afrika.
Veelgestelde vragen over de Panorama Route
Nog wat handige info voor je reis:
Wat is de beste tijd van het jaar voor de Panorama Route?
In het natte seizoen, ruwweg van november tot maart, staan de watervallen op hun mooist en stort er veel meer water naar beneden. Daar staat tegenover dat het dan vaker mistig en bewolkt is bij de uitzichtpunten. In de droge maanden heb je juist heldere vergezichten, maar zijn sommige watervallen een stuk magerder. Wij zouden voor de watervallen gaan en de viewpoints als bonus zien.
Hoe lang doe je over de rit van Johannesburg naar de Panorama Route?
Reken op ongeveer vier tot vijf uur rijden naar Sabie of Graskop. Dat is prima te doen in een ochtend, maar plan het niet op dezelfde dag als je aankomst met het vliegtuig. Dan zit je aan het eind van de route in het donker te rijden, en dat wil je in dit gebied liever niet.
Kun je de Panorama Route rijden met een gewone huurauto?
Ja, alle stops liggen aan of vlak bij verharde wegen en je hebt geen 4×4 nodig. Wel zitten er gaten in het asfalt en loopt er geregeld vee langs de kant, dus rijd rustig. Lees onze tips over een auto huren in Zuid-Afrika voordat je boekt.

Combineer met Kruger Park, Johannesburg of Pilanesberg
Je kan de Panoramaroute het beste combineren met andere highlights in het noorden van Zuid-Afrika, zoals het malariavrije Pilanesberg of het ultieme Kruger Park waar je beide goed op safari kunt.
Meer tips voor Zuid-Afrika
Wil je naar Zuid-Afrika?
Gespot voor jou:
Reacties & Deel jouw ervaring
Geef een reactie
Roëll de Ram
Hi, mijn naam is Roëll en ik ben de oprichtster van We Are Travellers! Heel wat jaren terug maakte ik mijn eerste backpackreis naar Brazilië, al snel volgde een wereldreis van 6 maanden en inmiddels kan ik niet meer zonder avontuur. Ik woon in Utrecht, maar reis nog meer dan eens de wereld over. Op We Are Travellers deel ik mijn tips voor de wereld met je.
Taal Afrikaans
Fijnste vervoer Huurauto
Valuta Rand
Vliegtijd 11:15
Kaapstad : Mooie stad, wil je de tafelberg op ? zorg dan als het bvb in de ochtend mooi weer is direct er naartoe vertrekt. Want ja, er kunnen werkelijk 4 seizoenen in 1 dag zitten.
Het volgende is “Robben eiland “. Zou je daar ook op willen kijken ? want ja hoeveel keer kom in Zuid Afrika !!
Koop ruim van te voren kaartjes voor de oversteek ( zie internet ) en omdat er 4 seizoenen in 1 dag zitten, koop voor 2 oversteken kaartjes ( en echt je verkoopt ze zo ). Er staan iedere dag mensen te wachten op kaartjes terwijl er maar een x aantal per dag over mogen.
Neem dit ter harte, anders mis je iets van de S.A. geschiedenis.