Op zoek naar een leuk hotel, hip hostel of afgelegen vakantiehuisje? We’ve got you! Tijdens al onze reizen verzamelen we de leukste accommodaties: boutique hotels met karakter, hostels waar je meteen mensen leert kennen en huisjes op plekken waar verder niemand komt.
Mooiste plekken in Dalmatië: zo haal je alles uit je vakantie
Dalmatië is het stuk Kroatië waar de meeste mensen eigenlijk voor komen, ook al noemen ze het zelden zo. Het is de hele kuststrook van Zadar in het noorden tot Dubrovnik in het zuiden, met Split er precies tussenin en tientallen eilanden ervoor. Groene heuvels met watervallen, eeuwenoude stadjes met terracottakleurige daken en een kust met meer baaien dan je in één vakantie afkrijgt. Wij zetten de mooiste plekken op een rij van noord naar zuid, zodat je zelf kunt bepalen waar je je tijd aan besteedt.
De vijf dingen die je vooraf wilt weten, in het kort:
Beste reistijd voor Dalmatië: eind mei tot begin oktober. Juni en september zijn onze favorieten, met vrijwel hetzelfde strandweer als in het hoogseizoen maar zonder de drukte en de piekprijzen. Juli en augustus zijn het warmst, het drukst en het duurst.
Waar ligt Dalmatië: de zuidelijke kuststrook van Kroatië, van Zadar in het noorden tot aan de grens met Montenegro bij Dubrovnik, inclusief de eilanden ervoor. De regio wordt verdeeld in Noord-, Midden- en Zuid-Dalmatië.
Top 5 mooiste plekken in Dalmatië: de oude stad van Dubrovnik, het Paleis van Diocletianus in Split, het eiland Hvar met zijn lavendelvelden, de watervallen van Krka National Park en het strand Zlatni Rat op Brač.
Waar overnachten: Split is voor de meeste reizigers de handigste uitvalsbasis, omdat je van daaruit zowel de eilanden als Noord-Dalmatië bereikt. Blijf je in het noorden, kies dan Zadar. Voor het zuiden is Dubrovnik logischer. Hier vind je al onze hotel tips voor Kroatië.
Hoe kom je er: vliegen is het snelst, met luchthavens in Split, Zadar en Dubrovnik en een vliegtijd van ongeveer tweeënhalf uur vanuit Nederland en België. Met de auto ben je ongeveer zestien uur onderweg naar Split, wat vooral de moeite waard is als je een roadtrip langs de kust wilt maken. Ben je eenmaal in Dalmatië? Zorg dan zeker dat je een auto hebt, want zo kom je het makkelijkst bij de mooiste plekken, wij huren een auto altijd via Sunny CarsDeze link opent in een nieuw tabblad.
Dalmatië beslaat bijna de hele zuidelijke kust van Kroatië, van Zadar tot aan de grens met Montenegro bij Dubrovnik. Locals en reisorganisaties verdelen de regio meestal in drieën: Noord-Dalmatië rond Zadar, Krka, Pag en de Kornati-eilanden. Midden-Dalmatië rond Split, met Šibenik, Trogir en de eilanden Hvar, Brač en Vis. Zuid-Dalmatië rond Dubrovnik, Korčula en het schiereiland Pelješac. Die indeling houden wij hieronder aan, zodat je in één oogopslag ziet wat bij elkaar in de buurt ligt.
Noord-Dalmatië: Zadar, Krka, Pag en Kornati
Noord-Dalmatië is het rustigste deel van de regio. Daardoor is het onze favoriet voor wie de drukte van Split en Dubrovnik liever ontloopt.
Zadar: een verrassend leuke stad
Zadar is wat ons betreft de meest onderschatte stad van Kroatië. Waar Split en Dubrovnik al lang zijn ingenomen door cruisegangers, voelt Zadar nog als een stad waar gewoon mensen wonen. Op het Romeinse forum liggen tweeduizend jaar oude zuilen half in het gras, alsof niemand het nodig vond er een hek omheen te zetten. De universiteit is de oudste van het land, wat je ’s avonds meteen merkt aan de volle barretjes in de steegjes rond de Kalelarga. Drink daar een Maraschino, de kersenlikeur die hier vandaan komt. Het beste bewaar je voor het laatst: op de kade perst de zee zichzelf door buizen onder een marmeren trap, waardoor het zeeorgel de hele dag lage tonen speelt die nooit twee keer hetzelfde klinken. Pal ernaast ligt de Zonnegroet, een cirkel van zonnepanelen in de bestrating die na zonsondergang losbarst in een lichtshow. Ga er tegen die tijd zitten met je benen over de rand. Dan snap je precies waarom mensen hier blijven plakken.
Centraal in Noord-Dalmatië ligt Krka National Park, met zeven watervallen waarvan Skradinski Buk de bekendste is. Let op als je oude blogs leest: zwemmen bij Skradinski Buk mag sinds 1 januari 2021 niet meer, omdat het de natuur te veel aantast. Wil je in het park het water in, rijd dan door naar Roški Slap, waar zwemmen van 1 juni tot en met 30 september wel is toegestaan. In onze Krka-gids lees je alles over de ingangen en de mooiste route.
Pag oogt van een afstand kaal en dor, met witte rotsen en nauwelijks begroeiing. Maar precies dat maakt het eiland zo bijzonder. Het zoute zeewater dat over de velden waait komt via het gras in de lammeren terecht, wat het lamsvlees van Pag een smaak geeft die je nergens anders proeft. Ook de plaatselijke Paški sir geldt als een van de beste kazen van het land. Het kantwerk uit Pag-stad staat zelfs sinds 2009 op de Unesco-lijst voor immaterieel erfgoed. Combineer een bezoek aan het stadje met een strandmiddag bij Zrće.
Kornati: 89 (bijna onbewoonde) eilanden
Voor de kust bij Zadar en Šibenik ligt Nationaal Park Kornati, een archipel van bijna negentig eilanden en riffen waar vrijwel niemand permanent woont. Er is geen aanlegsteiger met souvenirwinkels, geen strandtent, alleen kale witte rotsen en helder water. Je komt er alleen per boot, meestal met een dagtocht vanuit Zadar, Murter of Šibenik. Ga niet als je een strandvakantie zoekt, wél als je één dag echte leegte wilt zien.
Midden-Dalmatië: Split, de eilanden en de kust
Midden-Dalmatië is het drukste deel van de regio. Dat is niet zonder reden. Split is de belangrijkste toegangspoort tot de eilanden en heeft zelf ook meer dan genoeg te bieden.
Split: wonen en eten in een Romeins paleis
Het hart van Split is het Paleis van Diocletianus, rond 300 na Christus gebouwd voor de Romeinse keizer en tegenwoordig simpelweg het stadscentrum, met winkels, restaurants en terrasjes tussen de eeuwenoude muren. Klim in de klokkentoren van de kathedraal voor het mooiste uitzicht over de rode daken en de haven. Ga bij voorkeur tegen het einde van de middag, als het licht zachter wordt.
Split is daarnaast het vertrekpunt voor vrijwel alle ferry’s en catamarans naar de eilanden. Ook ligt hier een van de grootste vliegvelden van Kroatië. De kans is dus groot dat je hier sowieso langskomt. Plan er bewust een of twee volle dagen voor in plaats van alleen over te stappen, want het is zonde om Split puur als doorgangshaven te gebruiken.
Op een heuvel vlak buiten de stad ligt Fort Klis, eeuwenlang een strategisch verdedigingswerk en later bekend als filmlocatie voor Game of Thrones. Vanaf de muren kijk je over Split, de kust en de bergen erachter.
Hvar: lavendelvelden en het zonnigste eiland van Kroatië
Hvar ligt per catamaran ongeveer een uur van Split en staat met bijna 2.850 zonuren per jaar bekend als het zonnigste eiland van de Adriatische kust. Dat milde klimaat levert weelderige wijngaarden op en, misschien wel het verrassendste, hele heuvels vol lavendel die in juni paars kleuren. Iedereen kent de lavendel van de Provence, maar op Hvar heb je hetzelfde beeld zonder de bijbehorende toeristenbussen.
De gelijknamige hoofdstad wordt ook wel de parel van Dalmatië genoemd. Het stadje telt nog geen 4.000 inwoners, maar heeft een van de oudste theaters van Europa, een van de mooiste historische pleinen van Kroatië (de Piazza) en eeuwenoude stadsmuren die ooit bescherming boden tegen piraten.
Ga vanuit Hvar-stad ook het binnenland in, te voet of op de fiets. Je komt langs Vrboska, dat vanwege zijn bruggetjes en kanaaltjes het mini-Venetië van Kroatië wordt genoemd. Daarna volgt Jelsa met de stranden Mina en Bocic. Het mooiste bewaren we voor het laatst: Stari Grad, waar de Grieken in de vierde eeuw voor Christus al een nederzetting stichtten. Het omliggende cultuurlandschap staat sinds 2008 op de Werelderfgoedlijst van Unesco. Voor de kust van Hvar-stad liggen tot slot de Pakleni eilanden, een reeks rustige baaien die je per taxiboot bereikt.
Brač: Zlatni Rat en de hoogste top van de Adriatische eilanden
Vanuit Hvar of rechtstreeks vanuit Split bereik je in ongeveer een uur Brač, een bergachtig eiland dat zich uitstekend leent voor een rondrit. Onderweg rijd je langs pijnboombossen, wijngaarden en kleine dorpjes, met als hoogtepunt de Vidova Gora: het hoogste punt van alle Adriatische eilanden.
Wie fit is kan de klim op een gewone mountainbike wagen. Kom je uit een land zonder noemenswaardige heuvels, dan is een e-bike geen schande. De tocht blijft ook dan een uitdaging, maar je haalt in elk geval de top.
Sluit de dag af bij Zlatni Rat vlakbij Bol, de landtong van fijne witte kiezels die regelmatig tot een van de mooiste stranden van Europa wordt uitgeroepen. De punt verschuift voortdurend mee met wind en stroming, waardoor het strand er bij elk bezoek net iets anders bij ligt. Zonnebaden kan prima, maar Zlatni Rat is net zo goed bekend als kitesurfplek.
Vis: het eiland dat het langst gesloten bleef
Wil je nog verder van de massa af, ga dan naar Vis, het verst gelegen bewoonde eiland voor de Kroatische kust. Tot in de jaren tachtig was Vis een militaire basis en verboden terrein voor buitenlanders, waardoor er nooit grootschalig is gebouwd. Dat merk je nog steeds aan het karakter van dorpjes als Komiža. Vanaf Vis vaar je door naar de Blauwe Grot op het eilandje Biševo, waar het licht via het water naar binnen valt en de hele grot felblauw kleurt.
Trogir: middeleeuws stadje op een eilandje
Op ongeveer 30 kilometer van Split ligt Trogir, een compact middeleeuws centrum op een eilandje tussen het vasteland en het eiland Čiovo, verbonden door bruggen. Het Kamerlengo-fort, de kathedraal van Sint-Laurentius en het Cipiko-paleis zijn de bekendste monumenten. Trogir is klein genoeg om in een halve dag te doen, wat het ideaal maakt als tussenstop op weg van of naar het vliegveld van Split.
Makarska Rivièra: de mooiste stranden van Dalmatië
Zo’n 60 kilometer ten zuiden van Split ligt de Makarska Rivièra, een reeks badplaatsen met witte kiezelstranden waaronder Makarska, Baška Voda, Omiš en Brela. Wat deze kuststrook uniek maakt is het Biokovo-gebergte erachter: de steile kliffen liggen zo dicht op de kust dat het lijkt alsof ze in zee aflopen. Als je toch een paar stranddagen inplant tijdens je rondreis, doe het dan hier.
Šibenik: twee Unesco-monumenten in één stadje
Šibenik wordt vaak overgeslagen tussen Zadar en Split. Precies daarom is het de moeite waard. Het is een van de oudste kustplaatsen van Kroatië, met steile straatjes en trappen die naar de Sint-Jacobskathedraal leiden, sinds 2000 Unesco-werelderfgoed. Ook het Sint-Nicolaasfort in het kanaal ervoor staat op die lijst, waarmee Šibenik een van de weinige steden ter wereld is met meer dan één Unesco-monument. Het ligt bovendien op een half uur van Krka, dus je kunt het prima combineren in één dag.
Zuid-Dalmatië: Dubrovnik, Korčula en Pelješac
Het zuidelijkste deel van Dalmatië vraagt wat meer rijtijd vanuit Split, maar wie er is geweest begrijpt meteen waarom Dubrovnik zo’n reputatie heeft.
Dubrovnik: wandelen over de stadsmuren
De ommuurde binnenstad van Dubrovnik is op zichzelf al bijzonder, maar de wandeling over de stadsmuren is waar je het echt voor doet. De muur is ruim 1.900 meter lang en op sommige plekken zes meter dik. In ongeveer twee uur loop je een rondje boven de rode daken, de forten en de kustlijn. Begin vroeg in de ochtend of laat in de middag, want er is boven op de muur nauwelijks schaduw te vinden.
Korčula: het groenste eiland van de Adriatische Zee
Korčula ligt tussen Hvar en Dubrovnik en is een stuk groener dan de meeste Dalmatische eilanden, met dennenbossen en wijngaarden die tot aan de kust doorlopen. De ommuurde oude stad wordt weleens klein Dubrovnik genoemd, maar dan zonder de cruisedrukte. Het eiland claimt bovendien de geboorteplaats van Marco Polo te zijn, al is daar historisch weinig hard bewijs voor. De witte wijnen van Korčula, vooral Grk en Pošip, zijn wel onbetwist goed.
Ston en Mali Ston: de Chinese Muur van Europa
Op het schiereiland Pelješac, zo’n 70 kilometer boven Dubrovnik, ligt Ston met zijn kleinere buurdorp Mali Ston. De twee worden verbonden door een verdedigingsmuur van vijfeneenhalve kilometer uit de veertiende eeuw, ooit gebouwd om de waardevolle zoutpannen te beschermen. De muur is opvallend goed bewaard gebleven en het uitzicht over de zoutpannen en de baai is de klim meer dan waard. Ston staat daarnaast bekend om zijn oesters.
Praktische tips voor je reis door Dalmatië
Een paar dingen die we zelf hebben geleerd en die je vakantie merkbaar prettiger maken:
De late lente, zomer, en vroege herfst zijn allemaal mooie periodes om te eilandhoppen in Dalmatië. Rond het winterseizoen kan het erg hard waaien en regenen op de eilanden, dus dan is het heel belangrijk om de weersvoorspelling in de gaten te houden.
Als je van plan bent om een aantal uur te gaan fietsen in de heuvels kun je het beste een fietsbroekje met goede padding meenemen. Neem het van ons aan: die delicate derriere moet je beschermen tegen de zadelpijn (we spreken helaas uit ervaring).
Als je van plan bent om te gaan zwemmen is het een goed idee om waterschoenen mee te nemen. Dalmatië wordt voornamelijk gekenmerkt door kiezelstranden.
Zorg dat er iets van cash in je portemonnee zit. In de kleinere dorpen kun je niet altijd pinnen.
Vergeet niet om zonnebrand met een hoge beschermingsfactor mee te nemen, vooral in de zomermaanden. De zonkracht is meestal een stuk sterker dan in Nederland of België.
Waar verblijf je het beste in Dalmatië?
Voor de meeste reizigers is Split de handigste uitvalsbasis, omdat je van daaruit zowel Noord-Dalmatië als de eilanden makkelijk bereikt. Kies je Noord-Dalmatië, dan is Zadar een prima basis. Voor het zuiden ligt Dubrovnik voor de hand. Hier vind je al onze favo hotels in Kroatië.
Liever kamperen of een vakantiehuis huren? Langs de hele kust liggen campings met zeezicht, vooral rond de Makarska Rivièra en op de eilanden. Vakantiehuizen met zwembad vind je verspreid in het achterland van Split en op Brač en Hvar.
Voor bijna alles in dit artikel is een auto het handigst, zeker als je meerdere delen van Dalmatië wilt combineren. Via Sunny Cars huur je een auto in KroatiëDeze link opent in een nieuw tabblad en ben je altijd volledig verzekerd, zonder gedoe achteraf. Voor de eilanden werkt een georganiseerde boottocht vaak beter dan zelf ferry’s puzzelen, zeker als je Vis en de Blauwe Grot in één dag wilt meepakken.
De beste periode loopt van eind mei tot begin oktober. Juli en augustus zijn het warmst en het drukst, met de hoogste prijzen voor accommodaties en volle ferry’s. Juni en september geven vrijwel hetzelfde strandweer met beduidend minder mensen op de populaire plekken. Dat is wat ons betreft de fijnste tijd om te gaan. In de winter kan het op de eilanden hard waaien en flink regenen. Een deel van de ferry’s vaart dan ook minder vaak.
Veelgestelde vragen over Dalmatië
Tot slot nog wat vragen die wij vaak over Dalmatië kregen:
Wat zijn de mooiste plekken in Dalmatië?
Split, Dubrovnik en de eilanden Hvar en Brač staan bij de meeste bezoekers bovenaan. Zoek je het rustiger, dan zit je goed in Noord-Dalmatië rond Zadar en Krka, op de Kornati-eilanden of op het verder gelegen Vis. Šibenik en Korčula worden structureel onderschat.
Wat is het verschil tussen Noord-, Midden- en Zuid-Dalmatië?
Noord-Dalmatië draait om Zadar, Krka en de eilanden Pag en Kornati. Midden-Dalmatië om Split met Šibenik, Trogir en de eilanden Hvar, Brač en Vis. Zuid-Dalmatië om Dubrovnik, Korčula en het schiereiland Pelješac. Ze liggen achter elkaar langs de kust, dus je kunt ze prima combineren in één roadtrip.
Wat is de beste tijd om naar Dalmatië te gaan?
Eind mei tot begin oktober. Juni en september zijn de rustigste maanden met nog steeds prima strandweer, terwijl juli en augustus het warmst en drukst zijn.
Hoeveel dagen heb je nodig voor Dalmatië?
Voor één deelgebied ben je met vijf tot zeven dagen prima rond. Wil je van Zadar tot Dubrovnik rijden met een paar eilanden erbij, reken dan op minimaal twee weken. Het is verleidelijk om alles in tien dagen te proppen, maar dan zit je vooral in de auto en op de ferry.
Is Dalmatië of Istrië mooier?
Istrië ligt dichter bij Nederland en is groener en heuvelachtiger, met sterke invloeden uit Italië. Dalmatië heeft de bekendere steden, de eilanden en de helderste zee. Ga je voor eilandhoppen en klassieke Kroatische kustplaatsen, dan is Dalmatië de betere keuze.
Wil je verder kijken dan alleen Dalmatië? In ons overzicht van de mooiste plekken in Kroatië nemen we ook Istrië en het binnenland mee.
Hoi! Mijn naam is Roselinde en ik ben een creatieve storyteller, reisfotograaf en cultureel analist met een onuitputbare passie om de wereld te verkennen. Stilzitten is niet mijn sterkste punt. Af en toe ben ik thuis in Amsterdam een verhaal aan het tikken, maar meestal ben ik op pad in Europa (en soms daarbuiten), op zoek naar nieuwe verhalen. Op We Are Travellers deel ik de allerleukste bestemmingen en tips.
