Wat te doen in Venetië: 10 leukste bezienswaardigheden & ons favo stukje van de stad
Nadat ik een aantal dagen in Umbrië (om hier te komen vlieg je op PerugiaDeze link opent in een nieuw tabblad) op ‘ontdekkingsreis’ ben geweest, kan ik simpelweg niet geloven dat ik niet vaker artikelen ben tegenkomen over deze ondergewaardeerde regio. De enige verklaring die ik kan verzinnen is het feit dat Umbrië vlak naast het bloedmooie Toscane ligt. Waarschijnlijk wijst de schijnwerper hierdoor nét de andere kant op en niet op dit stukje onbekend Italië. Maar het feit dat Toscane zo’n fabelachtige reputatie heeft, neemt uiteraard niet weg dat Umbrië net zo goed een overvloed aan briljante reiservaringen te bieden heeft. Vandaag geef ik je een flinke dosis reisinspiratie voor Umbrië met een voorproefje van wat er allemaal te beleven valt in het groene hart van Italië!
→ Tip: Vliegticketdeals naar PerugiaDeze link opent in een nieuw tabblad
→ Handig: Dominicus reisgids over UmbrieDeze link opent in een nieuw tabblad of de ANWB reisgidsDeze link opent in een nieuw tabblad

Umbrië staat bekend om zijn groene heuvels, middeleeuwse stadjes, prachtige wijngaarden en betoverende landschappen. Een van de bekendste en belangrijkste steden is Perugia, de hoofdstad van de regio. Het heeft een rijke geschiedenis, smalle straatjes en een prachtig centraal plein, Piazza IV Novembre, waar je de gotische kathedraal van San Lorenzo kunt bewonderen. Een andere beroemde stad in Umbrië is Assisi, de geboorteplaats van Sint Franciscus. Hier vind je de adembenemende Basiliek van Sint-Franciscus, een belangrijk bedevaartsoord en een meesterwerk van middeleeuwse kunst en architectuur.
Maar Umbrië is niet alleen steden! Het staat ook bekend om de natuur. Het meer van Trasimeno is het grootste meer van Centraal-Italië en een geweldige plek om te relaxen, te wandelen en te genieten van lokale gerechten in de omliggende dorpjes. Meer weten? Ik zet de mooiste plekken van Umbrië voor je op een rijtje.
Hier en daar liggen er campings en glampingsDeze link opent in een nieuw tabblad met enkele Nederlandse caravans (want laten we eerlijk zijn, die komen écht overal), maar het gebied rond het Trasimeno Meer blijft een groenblauwe oase van rust. Umbrië is de enige regio op het Italiaanse schiereiland zonder eigen kust. Gelukkig wordt dat volledig gecompenseerd door allerlei toffe watersportactiviteiten die je op het meer kan uitoefenen. Een verkoelende duik slaat natuurlijk nooit de plank mis, maar je kunt je ook wagen aan een sessie kitesurfen, windsurfen waterskiën, zeilen, kajakken of kanoën.
Het op drie na grootste meer van Italië is bovendien deel van het Trasimeno National Park, wat dankzij haar diverse flora en fauna te boek staat als een van de belangrijkste moerassen in Europa. Het reservaat dat bekend staat als de Oasi Naturalistica La Valle schijnt het allermooiste gedeelte te zijn voor wandelaars en vogelspotters.
Bonustip: Rondom het meer liggen meerdere middeleeuwse dorpjes, en het charmante Castiglione del Lago is een echte aanrader voor een kort bezoek in de middag en/of avond. Hier vind je een scala aan gezellige restaurants met terrasjes en typische winkeltjes waar je snoezige lokale specialiteiten kunt proeven, zoals de cojoni di mulo (ezelskloten) en de palle del nonno (opa’s ballen); allebei Umbrische droge worsten. Enig, toch?
Slapen een camping rondom Lago Trasimeno: Boek gemakkelijk een camping spot via SuncampDeze link opent in een nieuw tabblad onder andere Camping Village Punta Navaccia is erg populair.


De bruisende hoofdstad van Umbrië is Perugia en dit is ook meteen de plek waar je waarschijnlijk op vliegt als je naar Umbrië gaatDeze link opent in een nieuw tabblad; Het is een middelgrote universiteitsstad die vooral een bezoek waard is vanwege haar picobello sfeertje en indrukwekkende monumenten uit de middeleeuwen en Renaissance. De stad werd in de oudheid bovendien door zowel de Etrusken als Romeinen bestuurd, wat een soort historische fusion van architectonische stijlen heeft achtergelaten. Highlights in Perugia zijn o.a. de Arco Etrusco (Etruskische Boog), het Piazza IV Novembre (centrale plein), het Palazzo dei Priori (gemeentehuis en kunstmuseum), de Basilica di San Pietro en het Rocca Paolina fort. Reken qua tijdsplanning op een volle tot halve dag in Perugia.
Hotel tip voor Perugia: Overnacht bij het knusse La Casa dei PellariDeze link opent in een nieuw tabblad of ga terug in de tijd bij Hotel FortunaDeze link opent in een nieuw tabblad
Bonustip: Als je voor deze trip over een ietwat ruimer budget beschikt dan de gemiddelde student is het een top-idee om ’s avonds een tafeltje te claimen bij het elegante Ristorante La Rosetta. Het binnenpleintje lijkt op een filmset (zo eentje die in de cliché romcoms altijd voorbijkomt), de gerechten zijn verreweg van standaard en de bediening was in ons geval supervriendelijk.
Ook leuk om te doen in dit deel van Umbrie: Huur een auto in PerugiaDeze link opent in een nieuw tabblad en ontdek vanuit daar de omgeving!
→ Meteen boeken: Ontdek met een gids het ondergrondse PerugiaDeze link opent in een nieuw tabblad


Wat ik zo fijn vind aan Umbrië is dat de verhouding tussen lekker eten, boeiende cultuur en rustgevende natuur voor een soort gouden reisbalans zorgt. Al moet ik je qua Italiaanse porties wel aanraden om eerder een elastisch jegging-geval aan te trekken dan een strakke spijkerbroek. De ene dag loop je door de oude straatjes van een eeuwenoud dorp, en de andere dag sta je bovenop een berg waar je nog nooit van had gehoord. Nou ja, zo makkelijk ging het nou ook weer niet. Ik ben niet à la Harry Potter vanuit Perugia naar de top van Monte Cucco geteleporteerd, al zou dat wel behoorlijk Insta-waardig zijn geweest.
Het Parco del Monte Cucco is een bijzonder natuurgebied en grotsysteem dat op dit moment nog maar weinig buitenlandse avonturiers ontvangt. Al in 1289 (!) besloten 40 lokale families om het park te kopen van een edelman. Sindsdien, dus al eeuwenlang, heeft die organisatie (Università di Uomini Originari di Costacciaro) liefdevol voor de berg gezorgd. Samen met Andrea Capponi, de overdreven fitte burgermeester van het nabijgelegen Costacciaro, zijn we per mountainbike de berg op gefietst. Ik werd genadeloos geconfronteerd met mijn niet-bestaande klimkunsten, al sjeesde ik wel als een soort gestroomlijnde menselijke kogel met een gifgroen helmpje naar beneden.
Onderweg fietsten we langs piepkleine wilde aardbeien, honderden fladderende vlinders en groepjes goedhartige koeien die we zelfs mochten aaien. Bovenop de berg werden we uiteindelijk getrakteerd met een uitzicht waar je u tegen zegt: een lappendeken van geelgroene weides, beboste bergketens en zelfs de Adriatische Zee in het Oosten.


Van alle plekken in Umbrië ligt AssisiDeze link opent in een nieuw tabblad waarschijnlijk het meeste op het gebaande pad, maar dat is in dit geval volkomen terecht. Bovendien zijn de toeristen die Assisi aantrekt niet de standaard selfie-snapping massa’s die je in Rome of Florence tegenkomt. Assisi is namelijk een eeuwenoude bedevaartsplaats, geroemd om de heilige Franciscus en Clara van Assisi; beiden sleutelfiguren in de Franciscaanse beweging. De Franciscanen geloven in een vreedzaam en uiterst sober, haast armoedig bestaan dat zich spiegelt aan het leven van Christus. Sint Franciscus staat trouwens nog steeds bekend om zijn liefde voor dieren, en de dag waarop zijn doodsprocessie plaatsvond (4 oktober) werd uiteindelijk de wereldwijde dierendag.
Zelfs zonder de religieuze ambiance is Assisi een uiterst charmant stadje met pittoreske middeleeuwse steegjes en indrukwekkende sporen uit de oudheid, zoals de tempel van Minerva uit de eerste eeuw voor Christus. Toch zou het een eeuwige zonde zijn als je de tombe van Santa Chiara en de ontzagwekkende Sint-Franciscusbasiliek overslaat. Zelfs atheïsten zijn niet immuun voor de serene, haast betoverende sfeer die deze monumenten uitademen. Alleen al het idee dat je heel even in de voetstappen treed van de duizenden pelgrims die je voor gingen is een overweldigend gevoel.
Hotel tip voor Assisi: Overnacht bij Hotel IdealeDeze link opent in een nieuw tabblad, Green VillageDeze link opent in een nieuw tabblad of in de vakantieboerderij Borgo Antichi Orti AssisiDeze link opent in een nieuw tabblad
→ Lees ook: Wat te doen in AssisiDeze link opent in een nieuw tabblad

Op een kwartiertje rijden van Assisi ligt Spello, tegen de helling van Monte Subasio. Het dorp is gebouwd van dezelfde roze en crèmekleurige steen als Assisi, maar het is hier een stuk rustiger. Bewoners zetten hun bloempotten op trappen, vensterbanken en balkons, waardoor elke steeg weer net anders kleurt. Begin onderaan bij Porta Consolare en loop omhoog over de Via Consolare, de hoofdstraat die dwars door het centrum klimt. Loop onderweg even binnen in de Santa Maria Maggiore, waar een kapel vol fresco’s van Pinturicchio zit. Bovenaan wacht Porta Venere, een Romeinse poort met twee ranke torens, waar je bij zonsondergang over de vallei uitkijkt.
Ben je in het weekend van Corpus Domini (eind mei of in juni) in de buurt? Dan leggen de inwoners van Spello een nacht lang tapijten van bloemblaadjes op straat voor de Infiorata, vaak met hele bijbelse taferelen erin verwerkt. De volgende ochtend loopt de processie eroverheen, dus zorg dat je er vroeg bent.
Tip: Spello en Assisi liggen zo dicht bij elkaar dat je ze prima op één dag combineert.


Als je soms denkt dat je alleen in Toscane goede Italiaanse wijnen kan vinden, heb je het 100% mis. Het plaatsje Montefalco is een aanstormende wijnregio die bovendien het “balkon van Umbrië” wordt genoemd vanwege de onweerstaanbare uitzichten: in elke richting glijden je ogen over glooiende heuvels met verstrekkende wijngaarden en olijfvelden.
Zelfs als je net zoals ik geen grote wijnfanaat bent, is Montefalco de moeite waard, vooral als je langs wipt bij Azienda Agragria BrunozziDeze link opent in een nieuw tabblad. De familie van Giorgio Brunozzi beheert drie hectare wijngaarden en twee hectare olijfbomen, en als je je opgeeft voor een ‘enosafariDeze link opent in een nieuw tabblad’ mag je een avontuurlijk stukje cruisen door de zonovergoten velden. Giorgio neemt je dan mee in zijn stoere jeep, waarna je in een soort geïmproviseerde achtbaan op vier wielen naar zijn verhalen over de druiven en olijven luistert. Daarna schuif je aan voor een proeverij van eigen wijnen en typische versnaperingen.
Nog een wijntip: Zit je meer in de buurt van Perugia? Rijd dan naar Montevibiano, een biologisch wijn- en olijfgaardlandgoed van één familie op ongeveer een halfuur van de stad. Je toert hier in een elektrisch golfkarretje tussen de olijfbomen en wijnranken door, waarna je de wijnen proeft. Vraag zeker naar de Maria Camilla, een rode wijn die vernoemd is naar de zus van de eigenaar.
Bonustip: Combineer Montevibiano met een stop in het heuvelstadje Monte Castello di Vibio, een kwartiertje verderop richting Todi. Hier staat het Teatro della Concordia, een theatertje met precies 99 stoelen dat zichzelf het kleinste theater ter wereld noemt. Negen families uit het dorp lieten het in de negentiende eeuw bouwen en er wordt nog altijd opgetreden. Het verhaal gaat dat de schilder van het plafond zijn werk niet afmaakte toen zijn geliefde overleed, waarna zijn zoon het jaren later voltooide.
→ Meteen boeken: Ga op enosafari met de jeep tussen de wijngaarden van MontefalcoDeze link opent in een nieuw tabblad
→ Meer fan van olijfolie? Boek een rondleiding met proeverij bij een Umbrische olijfoliepersDeze link opent in een nieuw tabblad


Op tien minuten rijden van Montefalco ligt Bevagna in het dal, een van de minst toeristische stadjes van deze lijst. In de Romeinse tijd heette het Mevania en lag het aan de Via Flaminia, de oude weg van Rome naar de Adriatische kust. Daar zie je nog veel van terug. Zo ligt in een onopvallend gebouw de vloer van een Romeins badhuis, met een groot zwart-wit mozaïek vol inktvissen, kreeften en dolfijnen. Een paar straten verderop zie je aan een gebogen rij huizen precies waar het Romeinse theater stond, want die huizen zijn op de oude fundamenten gebouwd.
Het mooiste plekje is Piazza Silvestri, een middeleeuws plein met het Palazzo dei Consoli en twee romaanse kerken tegenover elkaar. Strijk hier neer op een terrasje en je merkt dat je vooral tussen Italianen zit. In juni viert Bevagna de Mercato delle Gaite, waarbij het hele stadje teruggaat naar de middeleeuwen met oude ambachten, kraampjes en eettentjes per wijk.
Tip: Combineer Bevagna met de enosafari in Montefalco, dan heb je in één middag wijn, uitzicht en een flinke dosis Romeinse geschiedenis.
Bonustip: Tussen Spello en Bevagna ligt Foligno, een levendig stadje in het dal waar je vooral voor het Palazzo Trinci komt. De machtige familie Trinci liet hun paleis vol fresco’s schilderen, met onder meer Romeinse helden en de planeten. Kom je in juni of september, dan zie je hier de Giostra della Quintana, een riddertoernooi waarbij de hele stad in historische kostuums door de straten trekt.
Nog een verborgen parel: Rijd vanuit Foligno de heuvels in naar Rasiglia, een piepklein dorpje waar overal beekjes en watervalletjes tussen de stenen huizen door stromen. Je loopt er in een uurtje doorheen, maar het is een van de meest fotogenieke plekjes van Umbrië.
→ Handig: Bezoek Rasiglia met een gids en een lokale culinaire ervaringDeze link opent in een nieuw tabblad


Als je van adembenemende natuurpracht houdt, is Cascate delle Marmore een must-visit. Deze watervallen, met een hoogte van zo’n 165 meter, zijn een spectaculair aangelegd stukje natuur. Het geluid van bulderend water en het prachtige uitzicht zijn simpelweg verbluffend. Je kunt de watervallen bewonderen vanaf verschillende uitkijkpunten en er zijn wandelpaden die je dichterbij brengen voor een indrukwekkende ervaring.
Bonustip: Rijd na de watervallen door naar Narni, een middeleeuws stadje op een rots boven de rivier de Nera. Onder de straten ligt Narni Sotterranea, een ondergronds complex dat pas eind vorige eeuw werd herontdekt door een groep jonge speleologen. Tijdens een rondleiding zie je een Romeinse waterput, een kerkje met fresco’s en de cellen die de Inquisitie hier gebruikte. In een van die cellen kraste een gevangene zijn muren vol tekens en symbolen, waarvan nog altijd niet alles is ontcijferd. Hou je meer van buiten zijn? Wandel dan naar de resten van de Ponte d’Augusto, een Romeinse brug over de Nera. In de heuvels rond Narni ligt ook het geografische middelpunt van Italië, gemarkeerd met een steen.
Spoleto is een traditioneel Italiaans stadje dat je simpelweg wilt zien. Het heeft die charmante, rustieke uitstraling die je doet denken aan een Italiaans ansichtkaartje. De smalle straatjes, middeleeuwse pleinen en oude kerken maken het een prachtige plek om te verkennen. Vergeet niet de Ponte delle Torri te bezoeken, een indrukwekkende middeleeuwse brug die de vallei overspant. Het jaarlijkse Festival dei Due Mondi (Festival van Twee Werelden) in juni/juli is ook legendarisch en trekt internationale artiesten en bezoekers naar de stad.
Hoog op een bergtop vind je Orvieto. Het meest opvallende kenmerk is de Duomo, een prachtige gotische kathedraal met een ongelooflijk gedetailleerde gevel. De stad staat ook bekend om de Etruskische oorsprong en heeft ondergrondse tunnels en grotten die je kunt verkennen. Vanaf de stad heb je ook een adembenemend uitzicht over het omringende platteland, wat de reis naar de top meer dan de moeite waard maakt.

Helemaal in het oosten van Umbrië, aan de voet van de Monti Sibillini, ligt Norcia. Hou je van eten, dan wil je hier echt naartoe. Norcia is zo beroemd om zijn ham en worsten dat een slagerij in heel Italië een norcineria heet. In de winkeltjes rond het centrum hangen de prosciutto’s en worsten van wild zwijn aan het plafond en vind je zwarte truffel in alle vormen: vers, in olie of verwerkt in pecorino. Kom je eind februari of begin maart, dan val je midden in de truffelmarkt die het hele stadje vult.
Het hart van Norcia is Piazza San Benedetto, vernoemd naar Sint-Benedictus die hier geboren werd. De basiliek op het plein raakte zwaar beschadigd door de aardbevingen in deze regio, iets wat je op meer plekken in het centrum terugziet. Norcia is ook een fijne uitvalsbasis voor de bergen: in ruim een halfuur rijd je omhoog naar Castelluccio di Norcia en de Piano Grande, met overal wandelroutes door het nationale park.
→ Zin in avontuur? Ga raften op de rivieren rond Norcia en CasciaDeze link opent in een nieuw tabblad

Deze bijzondere vlakte nabij Monti Sibillini is als een schilderij dat tot leven komt. Vooral in het voorjaar wanneer de wilde bloemen bloeien, verandert deze vlakte in een zee van kleuren. De uitgestrektheid van het landschap en de omringende bergen creëren een adembenemend panorama dat fantastisch is voor fotografen, wandelaars en natuurliefhebbers.

Oke, eigenlijk is dit net geen Umbrië meer, maar omdat het zo in de buurt ligt willen we deze tip toch noemen. Deze tuinen zijn gewoonweg fascinerend en een beetje mysterieus. Vol met prachtige natuur en bezaaid met angstaanjagende, maar intrigerende beelden uit de Renaissance, is het een plek die je fantasie prikkelt en je in een andere wereld lijkt te brengen. Je kunt tussen de gigantische stenen hoofden, monsters en mythologische figuren dwalen terwijl je je afvraagt wat de betekenis achter deze eigenaardige beelden is. Het is zeker een unieke en memorabele ervaring.

Hieronder vind je een paar praktische tips om je reis naar Umbrië te plannen:
Qua accommodatie zijn er in Umbrië meer dan genoeg opties te vinden. Zo kun je in de hele regio Umbrië leuke agriturismo’sDeze link opent in een nieuw tabblad, hotels, campings en glampings vinden. Als je in de buurt van het Trasimeense Meer wilt verblijven kun je (ruim van te voren) een plaatsje reserveren op camping Punta NavacciaDeze link opent in een nieuw tabblad. Hier kun je zelf een tent opzetten, een caravan of camper neerzetten, of een chalet of glampingtent huren. Een andere aanbevolen optie in de buurt van Assisi is Green VillageDeze link opent in een nieuw tabblad, waar ze een hotel en campingplaatsen hebben.
Ander hotel-tips die in dit artikel stonden zijn:
Zin in iets anders dan een hotel? Bij agriturismo TribewantedDeze link opent in een nieuw tabblad slaap je in een oude Italiaanse boerderij die grotendeels zelfvoorzienend draait, met een groot deel van het eten van eigen land. Je eet samen met de andere gasten, wat het een fijne plek maakt voor solo-reizigers, maar ook stellen en gezinnen voelen zich er snel thuis. Overdag kun je meehelpen in de keuken, gaan hiken in de heuvels of gewoon aan het zwembad liggen.
Een weekendje weg is in principe veel te kort om kennis te maken met Umbrië. Zorg dat je minstens vijf dagen beschikbaar hebt voor een trip naar Umbrië, al zou je makkelijk twee weken kunnen vertoeven in dit onbekende stuk Italië. De beste reistijd voor Umbrië zijn de lentemaanden (eind maart-juni) en de late zomer/vroege herfst (september-oktober).
Als je niet van plan bent om zelf naar Umbrië te rijden en liever het vliegtuig pakt, raad ik je aan om op Rome Fiumicino te vliegenDeze link opent in een nieuw tabblad of op Perugia te vliegenDeze link opent in een nieuw tabblad en alsnog een auto te huren. Je kunt goed een auto huren via Sunny Cars, via daar ben je namelijk altijd goed verzekerdDeze link opent in een nieuw tabblad. Vanuit Charleroi is er ook een directe vlucht naar Perugia.
Deze blog staat natuurlijk bomvol tips, maar als je nog een leuke reisgids over Umbrië zoekt kun je denken aan Dominicus reisgids over UmbrieDeze link opent in een nieuw tabblad of de ANWB reisgids over UmbriëDeze link opent in een nieuw tabblad.
Gespot voor jou:
Hoi! Mijn naam is Roselinde en ik ben een creatieve storyteller, reisfotograaf en cultureel analist met een onuitputbare passie om de wereld te verkennen. Stilzitten is niet mijn sterkste punt. Af en toe ben ik thuis in Amsterdam een verhaal aan het tikken, maar meestal ben ik op pad in Europa (en soms daarbuiten), op zoek naar nieuwe verhalen. Op We Are Travellers deel ik de allerleukste bestemmingen en tips.
Taal Italiaans
Hoofdstad Rome
Valuta Euro
Vliegtijd 01:45
Hoi Rosalinde, wat een prachtige beschrijving van Umbrië. Wij reizen er met onze camper op dit moment door heen. Het is voor ons de 2e keer dat we deze streek bezoeken omdat we er de eerste keer al verliefd op werden!
Ik kan het niet laten om je op één ding te wijzen. De prachtige watervallen Cascate delle Marmote zijn geen natuurverschijnsel (al zien ze er wel zo uit) maar is kunstmatig aangelegd. Daarom nog niet minder spectaculair!
Dank voor al je mooie beschrijvingen van dit geweldig prachtige gebied.
Hartelijke groeten
Morgen vertrek ik naar Umbrië. Zoveel zin in :) .. We vliegen naar Pisa, en vandaar uit verder met de auto naar ons basiskamp.
Een paar van je tips stonden al op mijn lijstje zoals Castiglione del Lago, aangezien ik ook nog niet in Rome ben geweest. Ga ik sowieso 1 dag daar heen.
De tuinen van Bomarzo en Cività di Bagnoregio staat op mijn lijstje.
En dankzij dit artikel zijn Monte Cucco en Assisi op de lijst erbij gezet.
Genoeg dus om naar uit te kijken aankomende week.
Hey Marco. Bedankt voor je reactie en wat tof om te horen. Ik hoop dat je een hele fijne reis hebt gehad! Het klinkt in ieder geval alsof je een mooie route hebt gereden ;)